Çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare po shënojnë një nga rëniet më të mëdha javore që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Pritjet për uljen e tensioneve ushtarake në Lindjen e Mesme dhe mundësia e rikthimit të eksporteve më të mëdha të naftës nga ky rajon kanë ndikuar në rënien e çmimeve.
Sipas agjencisë Reuters, të premten, më 6 nëntor, nafta e standardit Brent tregtohej me 97.55 dollarë për fuçi, duke shënuar rënie prej 0.8 për qind. Në të njëjtën kohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) kishte rënë në 89.79 dollarë për fuçi, po ashtu me 0.8 për qind.
Bazuar në kontratën e Brent-it për muajin janar, çmimi i këtij standardi ishte në rrugën drejt një rënieje javore prej 16 për qind. Nëse ky trend vazhdon, do të bëhej fjalë për rënien më të madhe javore në përqindje që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Ndërkaq, WTI pritej të regjistronte humbje javore prej më shumë se 13 për qind.
Një ndër faktorët që kanë ndikuar në këtë zhvillim janë edhe rezultatet e zgjedhjeve të mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara, ku demokratët fituan kontrollin e të dy dhomave të Kongresit, duke dobësuar pozitën politike të presidentit Donald Trump.
Tregjet kanë nisur të vlerësojnë mundësinë që ndryshimi i balancës politike në Kongres të shtojë presionin ndaj administratës Trump për të ulur përfshirjen ushtarake në konfliktin me Iranin dhe për të kërkuar një zgjidhje diplomatike.
Pritjet për zbutjen e tensioneve kanë ndikuar drejtpërdrejt në tregun e naftës, pasi investitorët parashikojnë se normalizimi i situatës në rajon mund të mundësojë rikthimin e eksporteve në nivele më të larta nga vendet prodhuese të Lindjes së Mesme.
Rënia e çmimeve dhe pritjet për tepricë të naftës në treg
Sipas Reuters, një tjetër tregues i ndryshimit të situatës në treg është rikthimi i primeve të çmimeve për naftën bruto të Lindjes së Mesme në nivelet e para konfliktit. Ky zhvillim shihet si shenjë se presioni mbi furnizimet mund të jetë duke u zbutur dhe se tregu mund të përballet me një tepricë të mundshme të naftës.
Rënia më e theksuar e çmimeve u regjistrua të mërkurën, kur të dy standardet kryesore të naftës humbën më shumë se 8 për qind brenda një dite, duke zbritur në nivelin më të ulët në më shumë se dy muaj.
Megjithatë, kjo rënie nuk ka vazhduar në mënyrë të pandërprerë. Gjatë dy ditëve të fundit, çmimet kanë shënuar një rikuperim të pjesshëm, pasi sulmet ndaj cisternave në Gjirin Persik dhe në Ngushticën e Hormuzit kanë rikthyer shqetësimet për sigurinë e furnizimeve globale.
Sipas raportimit të Reuters, Irani ka njoftuar se tri cisterna të tjera janë sulmuar gjatë së enjtes. Ndërkohë, të dhënat e autoritetit britanik për sigurinë detare, UKMTO, tregojnë se sulmet ndaj anijeve që transportojnë naftë vazhdojnë të jenë afër niveleve rekord.
Ngushtica e Hormuzit, një nga rreziqet kryesore për tregun e naftës
Një prej faktorëve kryesorë të pasigurisë në treg mbetet Ngushtica e Hormuzit, korridori detar që ndodhet ndërmjet Iranit dhe Omanit dhe përmes të cilit transportohen sasi të mëdha të naftës nga vendet e Gjirit drejt tregjeve ndërkombëtare.
Çdo ndërprerje e transportit detar në këtë korridor mund të shkaktojë probleme serioze në furnizimin global me naftë dhe të ushtrojë presion për rritjen e çmimeve në tregjet ndërkombëtare.
Në këtë situatë, tregu i naftës po përballet me dy zhvillime të kundërta. Nga njëra anë, pritjet për uljen e tensioneve ushtarake dhe rikthimin e eksporteve nga Lindja e Mesme po ndikojnë në rënien e çmimeve. Nga ana tjetër, sulmet ndaj cisternave dhe pasiguria në Ngushticën e Hormuzit vazhdojnë të përbëjnë rrezik për furnizimet.
Nëse arrihet një marrëveshje për uljen e tensioneve dhe normalizimin e transportit detar, çmimet e naftës mund të përballen me presion të mëtejshëm në rënie. Megjithatë, një përshkallëzim i ri ushtarak ose sulme ndaj infrastrukturës energjetike mund ta ndryshojnë sërish drejtimin e tregut.
Reuters vlerëson se, pavarësisht rënies së ndjeshme javore, shqetësimet për furnizimet nga Lindja e Mesme vazhdojnë të jenë një faktor që mund të kufizojë rënien e mëtejshme të çmimeve.
