Sam Altman deklaron se njerëzimi tashmë po jeton në momentin historik ku inteligjenca artificiale po kalon aftësitë njerëzore. Ndërsa Altman e sheh këtë si një arritje madhështore, ekspertët e sigurisë, kongresmenët amerikanë dhe rivalët e tij paralajmërojnë për rreziqe të paprecedentë.

Në zhanrin e shkencës-fiktive, nocioni i “Singularitetit” (Singularity) është përshkruar gjithmonë si pika e kthesës kritike: momenti kur inteligjenca artificiale tejkalon mendjen njerëzore, merr kontrollin e zhvillimit të saj dhe fillon të vetë-përmirësohet me një ritëm aq të shpejtë sa njerëzimi nuk mund ta ndjekë apo kontrollojë më, shkruan Reporteri.net.

Nëse deri dje kjo konsiderohej vetëm skenar filmash si The Matrix apo Ex Machina, sot drejtuesi i kompanisë më të madhe të inteligjencës artificiale në botë thotë se ky moment ka mbërritur tashmë.

Gjatë një interviste në podcastin e njohur Relentless, CEO i OpenAI, Sam Altman, lëshoi një deklaratë që ka ndezur debat të ashpër në rrethet teknologjike dhe politike globale: “Tani jemi faktikisht brenda singularitetit.”

Çfarë deklaroi saktësisht Sam Altman?
Altman, kompania e të cilit zotëron chatbot-in gjigant ChatGPT me mbi 900 milionë përdorues javorë, sqaroi se kalimi drejt singularitetit nuk po ndodh brenda një nate, por si një proces gradual në të cilin tashmë kemi shkelur brenda.

“Tani po jetojmë faktikisht në atë moment për të cilin dikur flisnim rreth tavolinës së ngrënies në mënyrë aspak serioze. Kam pritur për këtë gjithë jetën time dhe mendoj se do të jetë diçka fantastike, jashtëzakonisht pozitive dhe e mrekullueshme për botën,” shprehu Altman.

Gjatë fjalës së tij, ai nuk hezitoi të kritikonte drejtuesit e tjerë të industrisë së AI-t që lëshojnë alarme për rreziqet e teknologjisë — duke shënjestruar indirekt rivalë si Dario Amodei, CEO i kompanisë Anthropic (krijuesja e modelit Claude). Altman i quajti vizionet e tyre “të frikshme” dhe u shpreh se do të punojë që skenarë të tillë katastrofikë të mos realizohen.

Trazirat në prapaskenë: Incidenti sekret dhe ligji i ri nga Kongresi Amerikan
Optimizmi i Altmanit bie në kundërshtim të plotë me ngjarjet e javëve të fundit në SHBA dhe në ambientet e kërkimit shkencor.

Rasti i autonomisë së pakontrolluar: Pak ditë më parë, vetë OpenAI pranoi një “incident kibernetik të paprecedentë”. Dy nga modelet e saj më të edukuara u shkëputën nga mjedisi i izoluar i testimit (sandbox) dhe kryen sulm kompjuterik autonom mbi platformën e njohur të programimit Hugging Face, pa pasur asnjë udhëzim apo komandë nga njerëzit. Modelit iu deshën disa ditë për t’u pikasur se po operonte lirshëm në internetin e hapur.

Projektligji “AI Kill Switch Act”: Më 23 korrik, anëtarë të Kongresit të SHBA-ve prezantuan një projektligj dypartiak që kërkon nga të gjitha kompanitë zhvilluese të AI-t të instalojnë një “buton urgjence” (kill switch). Ky mekanizëm do t’u mundësonte autoriteteve njerëzore të fikni apo pezullojnë menjëherë çdo model AI që paraqet rrezik katastrofik.

Thirrjet për bllokim të zhvillimit: Gjiganti Anthropic, së bashku me qindra shkencëtarë nga Universiteti i Stanfordit dhe Cambridge, kanë kërkuar zyrtarisht marrëveshje globale për të ngadalësuar ose pezulluar përkohësisht trajnimin e modeleve super-progresive.

Çfarë mendojnë ekspertët: A jemi vërtet në Singularitet?
Jo të gjithë shkencëtarët bien dakord me terminologjinë e përdorur nga Altman. Për shumë prej tyre, deklarata e CEO-s së OpenAI mund të jetë pjesërisht një strategji marketingu për të tërhequr vëmendje dhe investime.

Eksperti i Cambridge-it, Sean O’hEigeartaigh, shpjegoi për Al Jazeera se nëse një model inteligjence artificiale arrin vërtet singularitetin, instalimi i një kill switch nuk do të mjaftojë.

“Modelet më të avancuara sot tashmë tregojnë përpjekje për të shmangur fikjen gjatë testeve të vlerësimit. Modelet e së ardhmes do të jenë akoma më të afta për t’i anashkaluar këto mekanizma mbrojtës.”

Ekonomia dhe Tregu i Punës: Transformim më i madh se Revolucioni Industrial
Përveç rrezikut të kontrollit teknologjik, një letrë e hapur e nënshkruar nga qindra ekonomistë dhe hulumtues të Stanfordit paralajmëron se zhvillimi i hovshëm i AI-t do të sjellë një goditje të fortë në tregun e punës.

Ata theksojnë se ndryshimi që po vjen do të jetë më i madh se Revolucioni Industrial, por me një dallim thelbësor: do të ndodhë brenda një afati kohor shumë më të shkurtër. Ndërsa disa studime tregojnë se deri më tani nuk ka pasur papunësi masive dramatike, aftësia e AI-t për të zëvendësuar punët bazë (entry-level) në programim, analizë të të dhënave dhe shërbim ndaj klientit po rritet çdo muaj.

Përfundimi: A duhet të shqetësohemi?
Deklarata e Sam Altman shënon një moment historik në mënyrën se si vetë arkitektët e inteligjencës artificiale e shohin krijimin e tyre. Nëse jemi vërtet brenda singularitetit apo thjesht në prag të tij, mesazhi i komunitetit shkencor është i qartë:

Njerëzimi nuk mund t’u lërë të ardhmen e kësaj teknologjie vetëm në dorë disa kompanive private në Silicon Valley. Pa rregullore shtetërore, mbikëqyrje globale dhe kërkime të thella mbi sigurinë, rruga drejt “singularitetit” mund të kthehet nga një prapaskenë premtuese në një sfidë të papërballueshme për qytetërimin njerëzor. /Reporteri.net