Gjumi i pamjaftueshëm dhe ai i zgjatur mund të lidhen me plakje më të shpejtë biologjike dhe me një sërë problemesh shëndetësore. Megjithatë, ekspertët theksojnë se kohëzgjatja e gjumit nuk duhet parë e shkëputur nga cilësia e tij dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore.
Ideja se çdo i rritur duhet të flejë patjetër tetë orë në natë po rishikohet nga kërkimet e fundit shkencore. Sipas një analize të raportuar nga The Economist, intervali i lidhur me tregues më të favorshëm shëndetësorë mund të jetë pak më i ngushtë dhe të ndryshojë sipas gjinisë: rreth 6.5–7.8 orë për gratë dhe 6.4–7.7 orë për burrat, përcjell Reporteri.net.
Një studim i publikuar në revistën Nature analizoi të dhënat e rreth gjysmë milioni pjesëmarrësve në projektin britanik UK Biobank. Studiuesit shqyrtuan 23 “ora biologjike” në 17 sisteme organesh dhe gjetën një lidhje në formë U-je mes kohëzgjatjes së gjumit dhe plakjes së organizmit.
Në këtë analizë, personat që flinin më pak se gjashtë orë ose më shumë se tetë orë në ditë shfaqnin tregues të plakjes më të shpejtë biologjike. Ndërsa rezultatet sugjerojnë se gjumi rreth 6.4–7.8 orë lidhej me më pak plakje, autorët paralajmërojnë se studimi tregon shoqërim statistik, jo domosdoshmërisht shkak dhe pasojë.
Gjumi i gjatë mund të jetë edhe sinjal paralajmërues
Studiuesit theksojnë se gjumi i tepërt nuk duhet interpretuar automatikisht si shkak i drejtpërdrejtë i sëmundjeve. Në disa raste, një person mund të flejë gjatë sepse ka një problem shëndetësor të padiagnostikuar, lodhje kronike, depresion, çrregullime të frymëmarrjes gjatë gjumit ose cilësi të dobët të gjumit.
Të dhënat e studimit treguan se gjumi i shkurtër ishte i lidhur me depresionin, ankthin, obezitetin, diabetin e tipit 2, hipertensionin, sëmundjet ishemike të zemrës dhe aritmitë. Si gjumi i shkurtër, ashtu edhe ai i gjatë u shoqëruan me probleme të frymëmarrjes, përfshirë sëmundjen pulmonare obstruktive kronike dhe astmën, si dhe me disa çrregullime të aparatit tretës.
Një përmbledhje e vitit 2025, e cila analizoi 29 studime sistematike dhe meta-analiza, gjeti gjithashtu një lidhje në formë U-je mes kohëzgjatjes së gjumit dhe rrezikut të vdekshmërisë nga të gjitha shkaqet. Studimi lidhi mungesën kronike të gjumit me rrezik më të lartë për sëmundje kardiovaskulare, çrregullime metabolike, ankth, stres dhe simptoma depresive.
Kohëzgjatja e gjumit, çfarë sugjerojnë të dhënat
Më pak se 6 orë: Mund të lidhet me plakje më të shpejtë dhe rrezik më të lartë për probleme metabolike, kardiovaskulare dhe të shëndetit mendor.
Rreth 6.4–7.8 orë: U shoqërua me tregues më të favorshëm të plakjes biologjike në analizën e UK Biobank.
Mbi 8–9 orë: Mund të lidhet me plakje më të shpejtë dhe mund të jetë shenjë e një gjendjeje shëndetësore ekzistuese.
Nuk ka një numër unik për të gjithë
Nevoja për gjumë ndryshon sipas moshës, stilit të jetesës, gjendjes shëndetësore dhe faktorëve individualë. Për shumicën e të rriturve rekomandohen zakonisht 7–9 orë gjumë në natë, por edhe cilësia, rregullsia dhe ndërprerjet gjatë gjumit kanë rëndësi të veçantë.
Mesazhi kryesor i kërkimeve të reja nuk është se një natë me gjumë të gjatë është e rrezikshme. Shqetësimi lidhet kryesisht me modelet e përsëritura dhe afatgjata të gjumit shumë të shkurtër ose shumë të gjatë. Nëse një person fle vazhdimisht më shumë se zakonisht, zgjohet i lodhur ose ka përgjumje të theksuar gjatë ditës, kjo mund të kërkojë vlerësim mjekësor.
