Një studiues amerikan i inteligjencës artificiale ka marrë një vendim të pazakontë financiar: ka ndaluar së kursyeri për pension, sepse beson se ekziston një mundësi më e madhe se 50 për qind që inteligjenca artificiale të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit brenda dhjetë vjetëve të ardhshëm.
Nate Soares, ish-inxhinier i Google dhe Microsoft dhe aktualisht president i organizatës kërkimore Machine Intelligence Research Institute (MIRI), ka deklaruar se nuk ka kontribuar në fondin e tij të pensionit prej rreth një dekade.
Në një intervistë për podkastin The Most Interesting Thing in AI, të drejtuar nga Nicholas Thompson, drejtues i revistës amerikane The Atlantic, Soares shpjegoi se besimi i tij për rreziqet e inteligjencës artificiale ka ndikuar drejtpërdrejt në vendimet personale.
Deklaratat e tij janë raportuar nga New York Post, Business Insider dhe Fortune.
“Nuk kursej më për pension, mendoj se nuk kemi as dhjetë vjet”
Soares tha se ende e ka fondin e pensionit që kishte hapur gjatë kohës kur punonte në Google, por prej rreth dhjetë vjetësh nuk ka shtuar më para në të.
“Aktualisht nuk kursej për pension. Kam një fond pensioni nga koha kur punoja në Google, por nuk kam kontribuar në të prej rreth një dekade”, deklaroi ai.
I pyetur për kohën që mund t’i ketë mbetur njerëzimit përpara shfaqjes së një inteligjence artificiale jashtë kontrollit, Soares dha një vlerësim alarmues.
“Mendoj se aktualisht duket sikur ndoshta nuk kemi as dhjetë vjet”, tha ai.
Sipas vlerësimit të tij personal, mundësia që inteligjenca artificiale të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit brenda dekadës së ardhshme është më e madhe se 50 për qind.
Megjithatë, kjo përqindje nuk mbështetet në një model shkencor të pranuar gjerësisht dhe nuk përfaqëson konsensusin e studiuesve të inteligjencës artificiale.
Kush është Nate Soares?
Nate Soares ka punuar si inxhinier softuerik në Google dhe Microsoft, përpara se të përqendrohej në studimin e sigurisë së inteligjencës artificiale.
Ai aktualisht drejton Machine Intelligence Research Institute, një organizatë jofitimprurëse me seli në Berkeley të Kalifornisë.
Organizata merret me rreziqet që mund të lindin nga zhvillimi i sistemeve të inteligjencës artificiale shumë më të fuqishme se njerëzit.
Soares ka kaluar më shumë se një dekadë duke studiuar problemin e njohur si AI alignment – përputhja e objektivave dhe sjelljes së sistemeve të inteligjencës artificiale me interesat dhe vlerat njerëzore.
Ai është gjithashtu bashkautor, së bashku me studiuesin Eliezer Yudkowsky, i librit If Anyone Builds It, Everyone Dies, i cili trajton rrezikun e zhvillimit të inteligjencës artificiale superinteligjente pa mekanizma të besueshëm kontrolli.
Pse mendon se inteligjenca artificiale mund t’i shkatërrojë njerëzit?
Shqetësimi kryesor i Soares nuk lidhet me robotë që vendosin t’i urrejnë njerëzit, siç paraqitet shpesh në filmat fantastiko-shkencorë.
Ai paralajmëron për mundësinë që sistemet shumë të avancuara të inteligjencës artificiale të zhvillojnë ose të ndjekin objektiva që nuk përputhen me interesat njerëzore.
Në një skenar të tillë, një sistem shumë më inteligjent se njerëzit mund të kërkojë burime, të përmirësojë aftësitë e veta dhe të shmangë përpjekjet për ta kontrolluar.
Sipas argumentit të tij, njerëzit mund të bëhen pengesë për realizimin e objektivave të një sistemi të tillë.
Soares përdori një krahasim me zhvillimin e automobilave dhe zëvendësimin gradual të kuajve.
Ai tha se kuajt mund të kishin vërejtur shumë kufizime te automobilat e parë, por kjo nuk e pengoi teknologjinë të ndryshonte rrënjësisht mënyrën e transportit.
Sipas tij, një gabim i ngjashëm mund të bëhet edhe sot, nëse njerëzit mbështeten vetëm te kufizimet aktuale të inteligjencës artificiale për të gjykuar aftësitë e saj të ardhshme.
“Nuk shqetësohem vetëm për humbjen e vendeve të punës”
Gjatë intervistës, Soares theksoi se shqetësimi i tij shkon shumë më larg sesa ndikimi i inteligjencës artificiale në tregun e punës.
Ai tha, me një dozë humori të errët, se nuk është nga ata që paralajmërojnë vetëm për zhdukjen e profesioneve nga automatizimi.
Përkundrazi, ai shqetësohet për një skenar ku vetë ekzistenca e njerëzimit mund të vihet në rrezik.
Dallimi është i rëndësishëm, sepse shumë nga debatet aktuale për inteligjencën artificiale përqendrohen te papunësia, ndryshimet ekonomike dhe zëvendësimi i punonjësve nga sistemet automatike.
Soares argumenton se zhvillimi i sistemeve që mund ta tejkalojnë inteligjencën njerëzore paraqet një problem tjetër, potencialisht shumë më serioz.
A pajtohen shkencëtarët e tjerë me këtë parashikim?
Jo të gjithë studiuesit ndajnë vlerësimin e Soares.
Edhe pse rreziqet e inteligjencës artificiale shumë të avancuar janë objekt diskutimesh serioze akademike dhe politike, nuk ekziston konsensus shkencor se kjo teknologji do të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit.
Studiuesit kanë qëndrime shumë të ndryshme për probabilitetin e një katastrofe të tillë dhe kohën kur sistemet e inteligjencës artificiale mund të arrijnë aftësi jashtëzakonisht të avancuara.
Gjatë intervistës, edhe Nicholas Thompson shprehu skepticizëm ndaj parashikimit të Soares.
Ai vuri në dukje se modelet aktuale të inteligjencës artificiale ende kanë kufizime të konsiderueshme dhe bëjnë gabime në detyra të ndryshme.
Soares u përgjigj se përparimi i teknologjisë duhet vlerësuar duke parë drejtimin dhe shpejtësinë e zhvillimit, jo vetëm aftësitë që sistemet kanë sot.
Çfarë propozon për ta parandaluar katastrofën?
Megjithëse parashikimi i tij është shumë pesimist, Soares thotë se zhdukja e njerëzimit nga inteligjenca artificiale nuk është e pashmangshme.
Ai kërkon që qeveritë dhe kompanitë të kufizojnë zhvillimin e sistemeve të inteligjencës artificiale që synojnë ta arrijnë ose ta tejkalojnë inteligjencën e përgjithshme njerëzore.
Sipas tij, teknologjia mund të vazhdojë të përdoret për qëllime të caktuara dhe të kontrollueshme, si kërkimi për trajtime kundër kancerit apo zhvillimi i automjeteve më të sigurta.
Por ai kundërshton garën për krijimin e sistemeve gjithnjë e më autonome dhe më të fuqishme, për të cilat ende nuk ekzistojnë garanci të mjaftueshme sigurie.
Soares ka theksuar se po punon për të parandaluar pikërisht skenarin që e shqetëson.
A duhet të ndalojnë njerëzit së kursyeri për të ardhmen?
Vendimi i Soares për të mos kontribuar më në fondin e pensionit është një zgjedhje personale, e bazuar në bindjen e tij për rrezikun e inteligjencës artificiale.
Ai nuk përbën një rekomandim financiar dhe as provë se njerëzimi do të zhduket brenda dhjetë vjetëve.
Ekspertët nuk kanë arritur një përfundim të përbashkët për mundësinë apo afatin kohor të një katastrofe të shkaktuar nga inteligjenca artificiale.
Për këtë arsye, vendimet financiare afatgjata nuk mund të mbështeten vetëm në parashikimin e një studiuesi, sado me përvojë të jetë ai.
Rasti i Soares tregon se shqetësimet për sigurinë e inteligjencës artificiale kanë filluar të ndikojnë edhe në vendimet personale të disa studiuesve. Por nëse teknologjia do të bëhet ndonjëherë një kërcënim ekzistencial për njerëzimin, mbetet një pyetje e hapur dhe shumë e diskutuar.
