Drejtuesit e kompanive më të fuqishme të teknologjisë në botë po e përdorin gjithnjë e më shumë veshjen si një mënyrë për të ndërtuar imazhin e tyre publik. Xhaketat e zeza prej lëkure, dikur simbol i rebelimit dhe kundërshtimit të normave shoqërore, janë kthyer në një prej veshjeve të preferuara të miliarderëve të Silicon Valley.
Jensen Huang, ish-drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Elon Musk, Jeff Bezos dhe Jack Dorsey janë ndër emrat që kanë përqafuar këtë stil, duke krijuar një imazh që i dallon nga drejtuesit tradicionalë të korporatave.
Por, sipas një analize të publikuar nga Financial Times, pas kësaj tendence fshihet një fenomen më i thellë kulturor: përpjekja e njerëzve më të fuqishëm ekonomikisht për të përvetësuar simbolet e rebelimit dhe për t’i përdorur ato si pjesë të identitetit të tyre personal.
Historikisht, xhaketa e zezë prej lëkure është lidhur me motoçiklistët, muzikantët e rokut dhe pankut, si dhe me lëvizjet që sfidonin normat tradicionale të shoqërisë.
Një nga modelet më të njohura, xhaketa Perfecto, u krijua në vitin 1928 nga kompania amerikane Schott. Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo u bë simbol i kulturës së motoçiklistëve dhe më vonë u përqafua nga figura të njohura të kinemasë dhe muzikës, përfshirë Marlon Brandon dhe James Deanin.
Me kalimin e kohës, kjo veshje u shndërrua në një simbol të pavarësisë, forcës dhe kundërshtimit të autoritetit.
Megjithatë, sot ajo është bërë pjesë e garderobës së disa prej njerëzve që përfaqësojnë pikërisht pushtetin ekonomik dhe korporativ.
Një nga shembujt më të njohur është Jensen Huang, i cili prej vitesh është identifikuar me xhaketat e zeza prej lëkure, veçanërisht ato të markës luksoze Tom Ford.
Një xhaketë e tij e vitit 2023 u shit gjatë verës në një ankand të Sotheby’s për afro një milion dollarë. Vetë Huang ka deklaruar se bashkëshortja dhe vajza e tij kanë ndikuar në zgjedhjet e tij të veshjes.
Edhe Mark Zuckerberg, themeluesi i Facebookut dhe drejtuesi i Meta-s, ka ndryshuar ndjeshëm stilin e tij gjatë viteve të fundit.
Nga bluzat e thjeshta me kapuç, që dikur ishin pjesë e pandashme e imazhit të tij, Zuckerberg ka kaluar te veshjet më të kuruara dhe markat luksoze.
Në vitin 2024, gjatë një konference teknologjike në Kolorado, Zuckerberg dhe Huang madje shkëmbyen xhaketat e tyre prej lëkure në skenë, një moment që tërhoqi vëmendjen e mediave.
Ndërkohë, Elon Musk është shfaqur vazhdimisht me xhaketa prej lëkure, ndërsa Jack Dorsey, bashkëthemeluesi i Twitterit, është i njohur për preferencën ndaj krijimeve të stilistit Rick Owens.
Sipas kritikut të modës Derek Guy, përdorimi i lëkurës në veshjet e meshkujve lidhet shpesh me dëshirën për të përcjellë forcë dhe rebelim.
Por kjo tendencë nuk ka filluar me drejtuesit aktualë të teknologjisë.
Steve Jobs, bashkëthemeluesi i Apple, ishte ndër figurat e para që e përdori veshjen për të krijuar një identitet të dallueshëm nga drejtuesit tradicionalë të biznesit.
Bluzat e tij të zeza me jakë të lartë, të dizajnuara nga stilisti japonez Issey Miyake, u bënë simbol i imazhit të Apple si kompani që sfidonte mënyrën tradicionale të të menduarit.
Ky imazh ishte në kontrast me stilin më formal të Bill Gatesit dhe Microsoftit.
Megjithatë, analiza e Financial Times vëren se ekziston një kundërthënie mes imazhit rebel që drejtuesit e teknologjisë përpiqen të ndërtojnë dhe rolit të tyre në ekonominë globale.
Megjithëse paraqiten si njerëz që sfidojnë sistemin, ata drejtojnë korporata gjigante, objektivi kryesor ekonomik i të cilave është rritja e fitimeve dhe e vlerës për aksionarët.
Sipas autorit të analizës, Eugene Rabkin, përvetësimi i simboleve të rebelimit nga elitat ekonomike ngre edhe një çështje më të gjerë kulturore.
Ai argumenton se shoqëria ka nevojë për hapësira ku mund të zhvillohet kundërshtimi ndaj pushtetit dhe normave mbizotëruese, ndërsa moda historikisht ka qenë një nga mënyrat për ta shprehur këtë kundërshtim.
Kur simbolet e rebelimit bëhen pjesë e strategjisë së imazhit të korporatave më të fuqishme, sipas tij, ato rrezikojnë të humbasin kuptimin e tyre origjinal.
Në fund, analiza ngre një pyetje interesante: A mund të blihet imazhi i një rebeli vetëm duke veshur të njëjtat rroba që dikur simbolizonin rebelimin?
Sipas ekspertëve të modës të cituar nga Financial Times, përgjigjja nuk varet vetëm nga personi që i vesh ato, por edhe nga mënyra se si shoqëria e percepton atë.
Burimi: Financial Times. Përshtatur në shqip për Reporteri.net.
