Shtetet e Bashkuara të Amerikës vazhdojnë të udhëheqin garën globale për zhvillimin e inteligjencës artificiale, por epërsia e tyre ndaj Kinës është shumë më e vogël sesa mund të mendohet. Sipas një eksperti të njohur amerikan, kompanitë kineze janë vetëm gjashtë deri në nëntë muaj prapa rivalëve amerikanë në zhvillimin e modeleve më të fuqishme të AI-së.
Matt Sheehan, studiues i lartë në Carnegie Endowment for International Peace dhe bashkëdrejtues i iniciativës për inteligjencën artificiale në Kinë, ka deklaruar në një intervistë për revistën Foreign Policy se gara teknologjike mes dy superfuqive është shumë më komplekse sesa një përballje për të krijuar modelin më inteligjent.
Sipas tij, ndërsa kompanitë amerikane si OpenAI, Anthropic dhe Google DeepMind synojnë zhvillimin e inteligjencës artificiale të përgjithshme dhe, potencialisht, superinteligjencës, Kina po i kushton rëndësi të veçantë përdorimit të AI-së në ekonomi, industri dhe kërkime shkencore.
Kina mund t’i arrijë modelet amerikane brenda pak muajsh
Sheehan shpjegon se SHBA-ja ruan një epërsi të qartë në atë që ekspertët e quajnë aftësitë më të avancuara të inteligjencës artificiale, ose frontier capabilities.
Këtu bëhet fjalë për modelet më të fuqishme, të afta të kryejnë detyra gjithnjë e më komplekse në programim, matematikë, kërkime shkencore dhe arsyetim.
Megjithatë, sipas vlerësimit të tij, kjo epërsi nuk është e madhe.
Nëse një kompani amerikane prezanton sot një model të ri me aftësi të avancuara, kompanitë kineze mund të arrijnë nivel të ngjashëm brenda gjashtë deri në nëntë muajve.
Kjo nuk është një matje e saktë e diferencës teknologjike, por një vlerësim i përafërt i ekspertëve.
Sheehan thekson se mbeten pyetje të hapura rreth mënyrës se si Kina po e ngushton këtë hendek, përfshirë rolin e kërkimeve vendore dhe përdorimin e teknologjive të zhvilluara në SHBA.
Amerikanët synojnë superinteligjencën, Kina përdorimin e AI-së në ekonomi
Një nga dallimet më të rëndësishme mes dy vendeve lidhet me mënyrën se si e përkufizojnë suksesin.
Kompanitë kryesore amerikane po investojnë burime të mëdha në zhvillimin e inteligjencës artificiale të përgjithshme, të njohur si AGI.
Kjo do të ishte një teknologji e aftë të kryejë një gamë shumë të gjerë detyrash intelektuale në nivel të krahasueshëm me njerëzit.
Objektivi edhe më ambicioz është superinteligjenca artificiale, ose ASI, një sistem hipotetik që do t’i tejkalonte aftësitë njerëzore në pothuajse çdo fushë njohëse.
Një moment veçanërisht i rëndësishëm në këtë proces do të ishte aftësia e inteligjencës artificiale për të ndihmuar në zhvillimin e versioneve gjithnjë e më të fuqishme të vetvetes.
Ky mekanizëm, i njohur si përmirësim rekursiv, mund të përshpejtonte ndjeshëm zhvillimin teknologjik.
Ndërkohë, qasja kineze i jep peshë të madhe përhapjes së AI-së në sektorë të ndryshëm ekonomikë.
Kjo përfshin përdorimin e teknologjisë në prodhim, automatizim, shëndetësi, kërkime shkencore dhe shërbime.
Dallimi është thelbësor: një vend mund të krijojë modelin më të fuqishëm të inteligjencës artificiale, por një tjetër mund të përfitojë më shumë ekonomikisht duke e përdorur teknologjinë në shkallë të gjerë.
Pse SHBA-ja ka frikë nga rregullimi i inteligjencës artificiale?
Gara me Kinën është bërë një nga argumentet kryesore të Uashingtonit kundër vendosjes së kufizimeve të ashpra mbi zhvillimin e AI-së.
Administrata amerikane dhe drejtuesit e industrisë argumentojnë se rregullat tepër kufizuese mund të ngadalësojnë inovacionin dhe t’i japin Pekinit mundësi ta ngushtojë edhe më shumë diferencën.
Por Sheehan vëren një kontradiktë interesante.
Kina ka vendosur rregulla të konsiderueshme për zhvillimin dhe përdorimin e inteligjencës artificiale, duke përfshirë kërkesa për kontrollin e përmbajtjes dhe mbikëqyrjen e sistemeve.
Megjithatë, kompanitë kineze vazhdojnë t’u afrohen rivalëve amerikanë.
Kjo ngre pyetje nëse rregullimi i teknologjisë e pengon domosdoshmërisht përparimin, siç argumentojnë disa kompani dhe politikëbërës amerikanë.
Nga ana tjetër, sistemi kinez i rregullimit përfshin edhe kontroll të fortë shtetëror mbi informacionin, duke ngritur shqetësime të veçanta për censurën dhe lirinë e shprehjes.
Kush po e fiton realisht garën?
Sipas Sheehan, përgjigjja varet nga mënyra se si matet suksesi.
Në zhvillimin e modeleve më të avancuara, SHBA-ja vazhdon të ketë epërsi.
Por kur bëhet fjalë për përhapjen e AI-së në ekonomi dhe ndikimin e saj në produktivitet, ende nuk ka të dhëna të mjaftueshme për të përcaktuar se cili vend po përfiton më shumë.
Në SHBA, investimet e mëdha në qendra të të dhënave dhe fuqi kompjuterike po ndikojnë në aktivitetin ekonomik.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë automatikisht se inteligjenca artificiale tashmë po prodhon rritje të qëndrueshme të produktivitetit në të gjithë ekonominë.
Edhe në Kinë, përfitimet ekonomike nga përdorimi i gjerë i AI-së mbeten të vështira për t’u matur.
Pikërisht për këtë arsye, gara nuk mund të vlerësohet vetëm përmes fuqisë së modeleve të reja.
Në fund, vendimtare mund të mos jetë vetëm se kush e krijon inteligjencën artificiale më të fuqishme, por kush arrin ta shndërrojë atë në përparësi ekonomike, shkencore dhe strategjike.
/Reporteri.net/
