Presidenti çek, Petr Pavel, i ka bërë thirrje NATO që “të tregojë dhëmbët” ndaj testimeve të përsëritura nga Rusia të vendosmërisë së aleancës në krahun e saj lindor, duke sugjeruar një sërë opsionesh, përfshirë ndërprerjen e internetit të Rusisë, shkëputjen e bankave të saj nga sistemet globale financiare dhe rrëzimin e avionëve që shkelin hapësirën ajrore të aleatëve.
Duke folur për The Guardian në Pragë, Pavel kërkoi përgjigje “mjaftueshëm vendimtare, potencialisht edhe asimetrike” për të kundërshtuar sjelljen provokuese të Moskës ndaj aleancës, ose përndryshe rrezikohet që Kremlini të intensifikojë veprimet e tij.
Gjeneral në pension dhe ish-kryetar i komitetit ushtarak të NATO-s, 64-vjeçari ka një sfond mbrojtjeje të rrallë mes liderëve evropianë. Vitet e tij të përvojës duke biseduar me Moskën në kuadër të këshillit të pezulluar NATO-Rusi e kanë bërë një zë me ndikim për të ardhmen e aleancës dhe kërcënimet me të cilat ajo përballet.
Ai shprehu zhgënjim për “mungesën e vendosmërisë për të vazhduar presionin nga SHBA-ja ndaj Rusisë”, megjithëse shmangu kritikat e drejtpërdrejta ndaj Donald Trump, pavarësisht se presidenti amerikan vazhdon të hedhë dyshime mbi të ardhmen e angazhimeve të Washingtonit ndaj aleancës.
Pavel kishte deklaruar më parë për mediat çeke: “Trump ka bërë më shumë për të minuar besueshmërinë e NATO-s gjatë javëve të fundit sesa Vladimir Putin ka arritur të bëjë për shumë vite.”
Ai shmangu pyetjet për këtë koment, duke thënë se nuk mendonte se “çdo kritikë e drejtpërdrejtë ndaj Shteteve të Bashkuara do të ndihmonte në këtë moment”.
Në vend të kësaj, ai u përqendrua te nevoja për të shtyrë anëtarët e NATO-s të mbajnë një qëndrim të fortë ndaj Rusisë. Pas aneksimit të paligjshëm të Krimesë nga Ukraina në vitin 2014, ai tha se Moska kishte mësuar si funksionon NATO dhe “zhvilloi një stil sjelljeje për t’iu afruar pragut të Nenit 5, por gjithmonë duke qëndruar pak poshtë atij niveli”.
Neni 5 i traktatit të NATO-s thotë se një sulm i armatosur kundër një anëtari konsiderohet sulm kundër të gjithë anëtarëve.
Pavel tha se liderët ushtarakë rusë ndonjëherë qeshnin me paralizën vendimmarrëse të aleancës.
“Kur i pyeta pse bëjnë këto veprime provokuese në ajër, afrime të rrezikshme ose fluturime mbi anije luftarake në Detin e Zi ose atë Baltik, përgjigjja e tyre ishte: ‘sepse mundemi’. Pikërisht këtë lloj sjelljeje ne e kemi lejuar,” tha ai.
Duke përsëritur paralajmërimet e fundit të kryeministrit polak, Donald Tusk, Pavel tha se “nëse nuk reagojmë ndaj shkeljeve me të cilat përballemi sot, atëherë Rusia ndoshta do të përshkallëzojë më tej”.
“Në doktrinën e tyre ekziston dispozita ‘përshkallëzo për të çtensionuar’ … mendoj se çfarëdo që ne lejojmë, ata do ta provojnë gjithnjë e më tej,” tha ai.
BE-ja foli për vite me radhë për flotën fantazmë ruse, por kur më në fund veproi, “papritur e gjithë flota u ridrejtua në rajone të tjera”, tha ai.
Pavel këmbënguli se Ukraina ka nevojë për “më shumë presion dhe vendosmëri nga Shtetet e Bashkuara”. Negociatorët amerikanë, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, sipas tij, duhet të jenë më të ashpër ndaj Rusisë dhe ta lidhin lehtësimin e sanksioneve me një marrëveshje të mundshme paqeje.
Ai ishte gjithashtu kritik ndaj dështimit të Evropës për të përcaktuar politikën e saj ndaj Rusisë dhe se si mund të dukej një marrëveshje e mundshme sigurie pas luftës.
“Në vend të kësaj, ne kryesisht presim çfarë vjen nga Uashingtoni,” tha ai. “Edhe SHBA-ja mund të ishte më e kënaqur nëse Evropa do të ishte më aktive.
“Nëse nuk dalim me propozimet tona, atëherë dukemi të dobët ose të çorientuar.”
Pavel beson se momenti më i mirë për të ushtruar më shumë presion ndaj Rusisë do të kishte qenë vitin e kaluar, kur ajo po përballej me vështirësi ekonomike dhe ushtarake, por lufta SHBA-Izrael kundër Iranit e ka ndihmuar Moskën duke rritur të ardhurat e saj nga nafta./Reporteri.net/