Aktori i njohur britanik Patrick Stewart, i cili fitoi famë botërore me rolin e kapitenit Jean-Luc Picard në serialin “Star Trek: The Next Generation” dhe të profesorit Charles Xavier në filmat “X-Men”, ka ndërruar jetë në moshën 86-vjeçare. I vlerësuar si një nga aktorët më të rëndësishëm të teatrit dhe kinemasë britanike, Stewart la pas një karrierë më shumë se gjashtëdhjetëvjeçare, që përfshinte interpretimet shekspiriane, televizionin dhe produksionet e mëdha të Hollywoodit.
Aktori ndërroi jetë të mërkurën, më 28 tetor, në shtëpinë e tij në Los Angeles, pas problemeve shëndetësore të lidhura me sëmundjen e Alzheimerit dhe demencën me trupa Lewy.
Lajmi u konfirmua nga zëdhënësja e tij shumëvjeçare, Kelly Bush Novak, në një deklaratë për The Hollywood Reporter.
Sipas saj, aktori i kaloi momentet e fundit i rrethuar nga familjarët dhe miqtë e afërt.
“Ai ishte i rrethuar nga dashuria dhe ngrohtësia e familjes dhe miqve, mes muzikës së drejtpërdrejtë, lutjeve, lotëve, të qeshurave dhe emocioneve të thella që vetëm ai mund t’i frymëzonte pas një jete të tërë përkushtimi ndaj të gjithëve”, thuhet në deklaratë.
Familja shtoi se do ta ruajë përgjithmonë në kujtesë qetësinë dhe dinjitetin që aktori shfaqi në momentet e fundit të jetës.
Roli që e shndërroi në yll ndërkombëtar
Patrick Stewart kishte ndërtuar tashmë një karrierë të suksesshme në teatrin britanik kur, në moshën 47-vjeçare, u përzgjodh për rolin e kapitenit Jean-Luc Picard në serialin Star Trek: The Next Generation.
Seriali, i cili nisi transmetimin në vitin 1987, ishte vazhdimi i parë televiziv me aktorë i universit të famshëm Star Trek, të krijuar në vitet 1960.
Përgjatë shtatë sezoneve, Stewart interpretoi kapitenin e anijes hapësinore Enterprise, duke sjellë një personazh të karakterizuar nga qetësia, autoriteti, inteligjenca dhe ndjenja e përgjegjësisë.
Zëri i tij i thellë dhe mënyra e veçantë e interpretimit i dhanë Picardit një identitet të paharrueshëm.
Shprehjet e tij karakteristike, si “Engage!” dhe “Make it so”, u bënë pjesë e kulturës popullore dhe vazhdojnë të njihen nga fansat e serialit në mbarë botën.
Roli e shndërroi Stewartin nga një aktor i respektuar i teatrit britanik në një yll ndërkombëtar të televizionit.
Rikthimi si Jean-Luc Picard për më shumë se tri dekada
Pas përfundimit të serialit, Stewart vazhdoi ta interpretonte personazhin në katër filma artistikë.
Ai u shfaq në Star Trek Generations në vitin 1994, Star Trek: First Contact në vitin 1996, Star Trek: Insurrection në vitin 1998 dhe Star Trek: Nemesis në vitin 2002.
Më shumë se dy dekada pas përfundimit të serialit origjinal, aktori iu rikthye rolit në produksionin televiziv Star Trek: Picard, i cili u transmetua nga viti 2020 deri më 2023.
Ky rikthim u dha fansave mundësinë ta shihnin edhe një herë personazhin që kishte shënuar një pjesë të rëndësishme të karrierës së tij.
Për shumë shikues, Jean-Luc Picard mbetet një nga figurat më të njohura të historisë së televizionit fantastiko-shkencor.
Profesor Charles Xavier në universin “X-Men”
Një tjetër rol që e përjetësoi Patrick Stewartin në kinemanë ndërkombëtare ishte ai i profesorit Charles Xavier, udhëheqësit të mutantëve në serinë e filmave X-Men.
Pas suksesit të Star Trek, aktori kishte hasur vështirësi për të siguruar role të ndryshme, pasi producentët dhe regjisorët vazhdonin ta identifikonin kryesisht me kapitenin Picard.
Megjithatë, bashkëpunimi me regjisorin Bryan Singer në filmin e parë X-Men, të publikuar në vitin 2000, shënoi fillimin e një kapitulli të ri.
Interpretimi i profesorit Xavier i dha Stewartit një tjetër personazh të njohur botërisht, duke e prezantuar atë edhe para brezave të rinj të shikuesve.
Aktori e luajti personazhin në shtatë filma dhe pritet të shfaqet pas vdekjes edhe në filmin Avengers: Doomsday, publikimi i të cilit është planifikuar për dhjetor.
Kevin Feige nderon kujtimin e aktorit
Pas njoftimit për vdekjen e Stewartit, presidenti i Marvel Studios, Kevin Feige, i bëri homazhe aktorit britanik.
Në deklaratën e tij, Feige e përshkroi Stewartin si një artist të jashtëzakonshëm dhe një njeri me cilësi të rralla.
“Ai ishte brilant, plot hijeshi, i ngrohtë, bujar dhe kishte një forcë të qetë e një autoritet të natyrshëm”, deklaroi Feige.
Sipas tij, personaliteti i Stewartit jashtë kamerave ishte po aq mbresëlënës sa interpretimet e tij.
“Larg kamerave, ai ishte edhe më i jashtëzakonshëm, me një sens humori të mprehtë. Ishte një privilegj i vërtetë ta njihje dhe të punoje me të.”
Feige theksoi se trashëgimia e aktorit nuk qëndron vetëm te rolet e shumta, por edhe te ndikimi që pati në zhvillimin profesional të shumë artistëve.
“Ai do të na mungojë jashtëzakonisht shumë”, përfundoi ai.
Nga fëmijëria e vështirë te skenat më prestigjioze
Patrick Stewart lindi më 13 korrik 1940, në Mirfield, një vendbanim industrial në Angli.
Ai ishte më i vogli nga tre djemtë e familjes Stewart.
Babai i tij, Alfred Stewart, ishte veteran i ushtrisë britanike dhe më vonë punoi si punëtor, ndërsa nëna, Gladys, ishte e punësuar në një fabrikë tekstili.
Fëmijëria e aktorit ishte e karakterizuar nga vështirësi ekonomike dhe probleme familjare.
Familja jetonte në një shtëpi të vogël, pa ujë të ngrohtë, ndërsa alkoolizmi dhe dhuna në familje ndikuan thellësisht në vitet e tij të hershme.
Në një shkrim të publikuar në The Guardian në vitin 2009, Stewart e kishte përshkruar atë periudhë si pothuajse të padurueshme.
Megjithatë, ai gjeti një mënyrë për t’u larguar nga realiteti i vështirë përmes aktrimit.
Teatri u bë streha e tij
Interesimi i Stewartit për aktrimin nisi gjatë shkollës.
Në moshën 12-vjeçare, një mësues i gjuhës angleze i dha rolin e Shylockut në veprën Tregtari i Venedikut të William Shakespeare.
Kjo përvojë ndikoi në vendimin e tij për t’iu përkushtuar artit dramatik.
Më vonë, ai iu bashkua grupeve lokale teatrore, ku nisi të zhvillonte aftësitë interpretuese.
“Arrita ta gjeja strehën time te aktrimi”, kishte shkruar Stewart.
“Skena ishte një vend shumë më i sigurt për mua sesa gjithçka që përjetoja në shtëpi. Ajo më ofronte një mundësi për t’u larguar nga realiteti. Mund të bëhesha dikush tjetër, në një vend dhe kohë tjetër.”
Për aktorin, teatri nuk ishte vetëm një pasion artistik, por edhe një mënyrë për të përballuar përvojat e dhimbshme të fëmijërisë.
Rruga drejt Royal Shakespeare Company
Stewart e përfundoi shkollimin e mesëm në moshën 15-vjeçare dhe fillimisht punoi si gazetar lokal dhe shitës mobiliesh.
Talenti i tij u vu re nga përfaqësuesit e një këshilli lokal të arteve, i cili i siguroi mbështetje financiare për të ndjekur studimet në shkollën prestigjioze të teatrit Bristol Old Vic.
Ai u regjistrua në këtë institucion në vitin 1957, në moshën 17-vjeçare.
Gjatë shkollimit punoi për ta përshtatur theksin e tij të Jorkshirit me kërkesat e interpretimit klasik.
Dy vjet më vonë, Stewart siguroi rolin e parë profesional në teatër.
Në vitin 1966 iu bashkua trupës së njohur Royal Shakespeare Company, ku vazhdoi të ndërtonte reputacionin e tij si një nga interpretuesit më të respektuar të teatrit britanik.
Përvoja me veprat e Shakespeareit dhe dramaturgë të tjerë klasikë u bë themeli i stilit të tij të aktrimit, të karakterizuar nga kontrolli i zërit, prania skenike dhe aftësia për t’u dhënë thellësi personazheve.
Një karrierë që përfshiu teatrin, filmin dhe televizionin
Përtej roleve në Star Trek dhe X-Men, Stewart interpretoi në një numër të madh filmash dhe produksionesh teatrore.
Ndër filmat e tij të njohur përfshihen komedia Jeffrey, trilleri romantik Conspiracy Theory dhe filmi horror Green Room.
Ai dha gjithashtu zërin për personazhe në produksione si Ted, Gnomeo & Juliet dhe, së fundmi, The Sheep Detectives.
Kontributi i tij artistik u vlerësua me çmime dhe nominime të shumta.
Gjatë karrierës fitoi një çmim Grammy dhe dy çmime Laurence Olivier për punën në teatër.
Ai u nominua gjithashtu për çmimin Tony dhe katër herë për çmimet Emmy.
Në vitin 2010, Stewart mori titullin e kalorësit nga Mbretëresha Elizabeth II, në njohje të kontributit të tij në artin dramatik.
Kujtimet e një jete në librin “Making It So”
Në vitin 2023, Patrick Stewart publikoi autobiografinë Making It So, ku rrëfeu për fëmijërinë, sfidat familjare dhe rrugëtimin e tij drejt suksesit.
Libri solli një pasqyrë personale të jetës së aktorit, duke përfshirë marrëdhënien e ndërlikuar me të kaluarën dhe ndikimin që pati aktrimi në formimin e tij.
Në një intervistë për The Guardian po atë vit, Stewart pranoi se për shumë kohë e kishte pasur të vështirë ta kuptonte përmasën e suksesit të tij.
“Mendoj se për një kohë shumë të gjatë kam jetuar duke e mohuar një pjesë të jetës sime”, deklaroi ai.
“Nuk e kam kuptuar kurrë plotësisht sa i suksesshëm isha bërë.”
Aktori shtoi se edhe në vitet e fundit vazhdonte të habitej nga mundësitë dhe përvojat që i sillte jeta.
“Edhe sot, kur më ndodh diçka e mirë ose e papritur, ndonjëherë mendoj: ‘Patrick, sa njeri me fat që je!’”
Një trashëgimi që do të mbetet në historinë e aktrimit
Patrick Stewart ishte ndër aktorët e rrallë që arritën të ndërtonin karriera të suksesshme si në teatrin klasik, ashtu edhe në produksionet e mëdha të kulturës popullore.
Nga interpretimet shekspiriane deri te kapiteni Jean-Luc Picard dhe profesori Charles Xavier, ai u dha jetë personazheve që fituan admirimin e brezave të ndryshëm.
Prania e tij karakteristike, zëri i thellë dhe aftësia për të ndërthurur autoritetin me ndjeshmërinë e bënë një figurë të veçantë në skenë dhe ekran.
Me vdekjen e Patrick Stewartit, bota e filmit dhe teatrit humbi një nga interpretuesit e saj më të shquar, ndërsa rolet e tij në “Star Trek”, “X-Men” dhe teatër do të mbeten pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së tij artistike.
