Për momentin nuk ka asnjë përgjigje nga shumica parlamentare për ofertën e Partisë Demokratike të Socialistëve (DPS) për dalje nga kriza politike dhe institucionale në të cilën u gjend Mali i Zi pas amandamentimit të Ligjit për Presidentin më 1 nëntor.

Ky ligj i amandamentuar nga shumica e cila përbëhet nga Fronti Demokratik pro-Rus (DF), Demokratët dhe Lëvizja URA, kufizon kompetencat kushtetuese të presidentit Milo Gjukanoviç dhe ia transferon ato Kuvendit.

Për DPS-në ky ligj është një grusht shteti kushtetues, opinioni ekspert e vlerësoi si antikushtetues, ndërsa ndërkombëtarët shprehën shqetësimin.

Reklamë

Gjukanoviç si president i vendit duhet ta nënshkruajë këtë ligj ose t’ua kthejë deputetëve për rivotim deri të premten e 4 nëntorit në mesnatë.

Ndërkohë, DPS-ja e tij i bëri thirrje shumicës parlamentare që të braktisë ligjin dhe shprehu gatishmërinë për negociata për zgjedhjen e gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese.

Gjykata Kushtetuese, e vetmja kompetente për të vlerësuar kushtetutshmërinë e këtij ligji, është jofunksionale sepse ka vetëm tre nga shtatë gjyqtarët e paraparë.

“U bëjmë thirrje të gjitha subjekteve politike, e veçanërisht shumicës parlamentare, që përmes dialogut të vijnë në një zgjidhje për funksionalizimin e plotë të Gjykatës Kushtetuese dhe organizimin e zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare”, tha DPS.

Ambasadorët e Quint-it janë të shqetësuar për situatën në Mal të Zi

Reklamë

Ambasadorët e vendeve të Quint’it në Mal të Zi kërkuan dialog mes subjekteve politike, të cilët në një deklaratë të përbashkët më 3 nëntor vlerësuan se po i ndjekin me shqetësim ngjarjet politike.

“Institucionet demokratike, institucionet e shtetit të së drejtës dhe respektimi i Kushtetutës, me të cilat duhet të harmonizohen të gjitha aktet ligjore, janë kushti themelor që Mali i Zi të funksionojë efektivisht, si shtet i qëndrueshëm demokratik”, thanë ata.

Siç thanë ata, prioritet i partive në Kuvend duhet të jetë puna e përbashkët për rivendosjen dhe respektimin e institucioneve legjitime, si dhe sigurimin e mekanizmave të llogaridhënies, përmes ndarjes së qartë të pushtetit.

“U bëjmë thirrje të gjitha palëve që, si prioritet, të ndërmarrin hapa drejt një dialogu vërtetë gjithëpërfshirës dhe, në mirëbesim, të heqin pengesat politike, në mënyrë që të krijohet një Gjykatë Kushtetuese funksionale dhe të krijohen kushte adekuate për zgjedhjet e ardhshme.

Reklamë

Vendet kuinte janë SHBA, Italia, Gjermania, Britania e Madhe dhe Franca.

Në të njëjtën kohë, një grup organizatash joqeveritare ftuan të gjithë aktorët politikë në dialog urgjent për zgjidhjen e krizës politike dhe institucionale, e cila, siç u tha, rrezikon seriozisht kolapsin e sistemit juridik të Malit të Zi.

Abazoviç i bën thirrje DPS-së që të zhbllokojë Gjykatën Kushtetuese

Thirrjen e DPS-së e ka komentuar deri më tani vetëm kryeministri në mandat teknik dhe kreu i URA-s, Dritan Abazoviç, i cili i ka bërë thirrje DPS-së që më 20 nëntor të zgjedhë gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese dhe të zhbllokojë atë institucion.

Reklamë

“Pas kësaj, ata që duan të kontrollojnë ligjin do të kenë mundësi, si dhe ata që duan të mbajnë zgjedhje – do të kenë mundësi”, tha ai.

Megjithatë, nëse partitë politike mbeten në pozicione të ashpra të kundërta, Abazoviç parashikon “konfuzion të përgjithshëm”:

“Unë mendoj se kjo nuk është e mirë dhe se e ngadalëson vendin. Zgjidhja është të zhbllokohet Gjykata Kushtetuese në datën 20 dhe pastaj të shohim se çfarë dhe si do të veprohet.” .

Asnjë reagim ndaj mesazhit të DPS-së për veprim jashtëinstitucional

Reklamë

DPS e Gjukanoviçit, së bashku me thirrjen për tërheqjen e Ligjit për Presidentin dhe arritjen e marrëveshjes për Gjykatën Kushtetuese, njoftoi se në të kundërtën do të detyrohet të “metoda demokratike të veprimit jashtëinstitucional”.

“Nëse kjo thirrje, thirrja e fundit, nuk jep fryt, do të jetë plotësisht e qartë se çdo veprim institucional është i pakuptimtë dhe se në atë situatë mbetet vetëm që lufta për institucione të zhvendoset jashtë kornizës institucionale, sepse ato padyshim nuk ekzistojnë më”, njoftoi DPS.

Për këtë mesazh nuk ka asnjë reagim zyrtar nga partia.

Raduloviç e sheh rrugëdaljen në zgjedhjet e reja

Kryetari i Shoqatës së Avokatëve të Malit të Zi, Branislav Raduloviç, tha për Radion Evropa e Lirë se veprimet antikushtetuese çojnë në institucione totale jofunksionale në Mal të Zi.

Ai mendon se rrugëdalja nga kriza është shkurtimi i mandatit të Kuvendit.

“Në shumicën e demokracive funksionale, në raste të ngjashme, parlamenti merr vendim për shkurtimin e mandatit dhe mbajtjen e zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare që mundësojnë rifillimin e sistemit”, thotë Raduloviq.

Raduloviq saktësoi se shkurtimi i mandatit të Kuvendit është paraparë me Kushtetutë. Kjo, siç thotë ai, do të hapte hapësirë ​​për zhbllokimin e institucioneve përmes dialogut politik.

“Nëse deputetët në parlamentin malazez do të vendosin të përdorin këtë mekanizëm kushtetues apo nëse do të kërkojnë zgjidhje të tjera është mbi të gjitha çështje politike dhe nuk mund të parashikohet në këtë moment”, shton ai.

Ashtu si bashkësia ndërkombëtare, Raduloviq është gjithashtu i shqetësuar se në parlament po miratohen ligje që tentojnë të riorganizojnë kompetencat e institucioneve të përcaktuara me Kushtetutë.

I pyetur nëse ka ndonjë mundësi tjetër përveç shkurtimit të mandatit për të dalë nga kriza kushtetuese, ai thotë se nuk ka dialog politik dhe shumicën e nevojshme për zhbllokimin e institucioneve të sistemit.

“Nuk ka bashkëpunim ndërpartiak në parlament për zgjidhjen e çështjeve të kontestuara zgjedhore në disa institucione. E gjithë kjo çon në një situatë të rrezikshme ku nuk mund të ndërmerret më një lëvizje e qartë ligjore e përcaktuar me kushtetutë. Dhe tani jemi të gjithë në pasiguri se çfarë do ta bëjnë subjektet politike”, thotë ai.

Raduloviq shton se më së miri është të qëndrojmë brenda kornizës së rendit kushtetues.

“Por, për fat të keq, miratimi i Ligjit për Presidentin e Shtetit, i cili është antikushtetues dhe që shkaktoi reagim të fortë nga ndërkombëtarët dhe organizatat e tjera, tregon se në këtë moment drejtimi ynë sigurisht nuk është i mirë”, përfundon ai.

Çfarë specifikon ligji i ri

Ligji e detyron Gjukanoviçin të propozojë një përfaqësues brenda 30 ditëve nga votimi i mosbesimit në Qeveri. Në të kundërtën kandidati që ka mbështetjen e shumicës së numrit të përgjithshëm të deputetëve do të konsiderohet si kandidat.

Sipas Kushtetutës, presidenti Gjukanoviç ka autoritetin ekskluziv për të dhënë mandate.

Me këtë ligj, shumica parlamentare dëshiron të rikandidojë Miodrag Lekiqin për mandatin pasi tentativa e parë dështoi në shtator, kur Gjukanoviq e refuzoi atë propozim për shkak se ata nuk kishin dorëzuar nënshkrimet e mbështetjes brenda afatit të caktuar.

Duke refuzuar atë propozim, ai kërkoi shkurtimin e mandatit të Kuvendit dhe shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

Papërshtatshmëria e Kushtetutës dhe e ligjeve

Përshkallëzimi i fundit i krizës politike të shkaktuar nga miratimi i Ligjit për Presidentin vjen në një kohë kur Mali i Zi ka një Gjykatë Kushtetuese jofunksionale, një qeveri të cilës i është votuar mosbesimi më 20 gusht dhe që është në të ashtuquajturin mandat teknik. .

Kushtetuta parashikon që një qeveri e tillë të funksionojë deri në zgjedhjen e një të reje, por nuk përcaktohet afati në të cilin, pas rënies së qeverisë, presidenti cakton mandatin për përbërjen e qeverisë së re./REL/