Qeveria franceze ka bërë hapin e parë drejt plotësimit të kërkesave të nxënësve protestues, duke premtuar angazhimin e 3,000 mësuesve zëvendësues në ditët në vijim, në përpjekje për të ulur tensionet që kanë përfshirë shkollat e mesme në vend.
Ministri i Arsimit, Édouard Geffray, e bëri të ditur këtë masë gjatë një interviste televizive të enjten në mbrëmje, pas një dite tjetër protestash, disa prej të cilave u shoqëruan me përplasje të dhunshme.
Sipas të dhënave të qeverisë, që nga fillimi i protestave janë arrestuar 6,877 persona, prej të cilëve 86 për qind janë nën moshën 18-vjeçare. Lëvizja, e cila tashmë po hyn në javën e tretë, ka në qendër kërkesat për më shumë burime dhe përmirësimin e kushteve në arsimin e mesëm.
Të enjten, rreth 71,000 persona protestuan në mbarë Francën, ndërsa 24,000 prej tyre u mblodhën në sheshin Bastille në Paris. Organizatorët e konsideruan këtë si fazën e katërt të mobilizimit, ndërsa policia ndërhyri sërish me gaz lotsjellës për të shpërndarë grupet që e sulmuan me gurë kalldrëmi dhe mjete piroteknike të improvizuara.
Në Bordo, protestuesit dëmtuan rëndë një shkollë të mesme, ndërsa në Marsejë një zëvendësdrejtor shkolle u sulmua fizikisht.
Megjithatë, të premten numri i shkollave të mesme të mbyllura plotësisht ose pjesërisht ra ndjeshëm. Rreth 140 nga gjithsej 3,500 shkolla të këtij niveli nuk zhvilluan mësimin normalisht, një shifër dukshëm më e ulët krahasuar me ditët e mëparshme. Pavarësisht kësaj, organizatorët kanë bërë thirrje për një tjetër ditë protestash të martën e ardhshme.
Premtimi për 3,000 mësues zëvendësues përbën koncesionin e parë konkret të qeverisë ndaj kërkesave të nxënësve. Mungesa e mësuesve dhe moszëvendësimi i tyre gjatë mungesave kanë qenë prej kohësh një problem i njohur në sistemin arsimor francez, duke bërë që nxënësit të humbin orë të shumta mësimore.
Geffray shpjegoi se, falë një sistemi të ri informatik që po vihet në funksion në ministri, do të jetë e mundur të shpërndahen 3,000 mësues zëvendësues në rreth 500 shkollat e mesme që kanë më shumë nevojë për personel. Një pjesë e madhe e këtyre shkollave pritet të jenë në periferitë urbane me përqendrim të lartë të emigrantëve, ku mungesa e mësuesve është veçanërisht e theksuar.
Ministri njoftoi gjithashtu se do të vihen në dispozicion më shumë fonde për skemën ekzistuese që u mundëson mësuesve të punojnë orë shtesë për të mbuluar mungesat. Ai premtoi se ankesat dhe kërkesat e nxënësve do të merren parasysh edhe gjatë diskutimeve të ardhshme për pjesën e arsimit në buxhetin shtetëror të vitit 2027.
Megjithatë, masat e njoftuara nuk përfshijnë premtime për investime të reja në shkallë të gjerë, të cilat mund të bindnin protestuesit të ndërprisnin mobilizimin. Qeveria po tregohet e kujdesshme për shkak të gjendjes së brishtë të borxhit publik francez dhe vëmendjes së tregjeve financiare ndërkombëtare ndaj financave të vendit.
Reagimet nga përfaqësuesit e nxënësve kanë qenë të rezervuara. Nathanaël Combary, përfaqësues i sindikatës Renouveau Lycéen, e cila konsiderohet më e moderuar ndër tri organizatat kryesore të shkollave të mesme, tha se nxënësit presin të shohin se si do të zbatohen premtimet në praktikë.
“Ka pasur disa njoftime që përputhen me një pjesë të kërkesave tona. Por, natyrisht, njerëzit duan të shohin fondet dhe rezultate më konkrete”, deklaroi ai.
Një qëndrim më i ashpër mbajti Sabrine Kharbach nga Union Etudiante, organizatë e afërt me partinë e së majtës radikale France Insoumise, të kandidatit presidencial Jean-Luc Mélenchon.
“Për sa kohë që nuk kemi 10 miliardë euro në tryezë, do të vazhdojmë aksionin tonë”, tha Kharbach.
Mélenchon i përshëndeti protestat e së enjtes, duke shkruar në platformën X se nxënësit “e kanë rimarrë Bastijën”, në një referencë ndaj simbolikës historike të sheshit të Parisit.
Në anën tjetër të spektrit politik, një përfaqësues i partisë së ekstremit të djathtë, Tubimi Kombëtar (RN), kritikoi lëshimet e qeverisë. Laurent Jacobelli argumentoi se masat rrezikojnë të krijojnë përshtypjen se dhuna shpërblehet.
“Mesazhi është: nëse shkatërron gjëra, merr diçka në këmbim. Kur djeg makina dhe sulmon policinë, përfiton diçka. Kjo është legjitimim i dhunës”, deklaroi ai.
Protestat konsiderohen ndër më seriozet e zhvilluara nga nxënësit në Francë prej shumë vitesh dhe po zhvillohen në një klimë më të gjerë pakënaqësie sociale. Rritja e çmimeve të karburanteve dhe vështirësitë në sektorin bujqësor përbëjnë gjithashtu burime tensioni dhe mund të nxisin mobilizime të tjera.
Për të shtunën, më 17 tetor, është paralajmëruar një ditë protestash nga një lëvizje e ringjallur e “Jelekëve të Verdhë”, ndërsa afrimi i zgjedhjeve presidenciale të prillit dhe majit po shton klimën e përplasjes politike.
Qeveria shpreson se pushimet shkollore që nisin në fund të javës së ardhshme, së bashku me motin më të ftohtë dhe më të lagësht, do të ndihmojnë në uljen e intensitetit të protestave.
