Mojtaba Khamenei, djali i dytë i Ali Khameneit, po përmendet fuqishëm si pasardhësi i të atit si udhëheqës suprem i Iranit, duke vendosur një figurë të vijës së ashpër në krye të drejtimit të republikës islamike gjatë periudhës më të trazuar në historinë e saj 48-vjeçare – si dhe duke dhënë sinjal se ajo aktualisht nuk ka ndërmend të ndryshojë kurs.

Nuk është dhënë asnjë konfirmim zyrtar dhe njoftimi mund të shtyhet deri pas funeralit të Ali Khameneit. Djali besohet se ka qenë zgjedhja e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), dhe ministri izraelit i mbrojtjes, Gideon Saar, ka paralajmëruar se ai do të vritet.

I palëkundur në pikëpamjet e tij anti-perëndimore, ai nuk është kandidati që Donald Trump do të kishte preferuar. Sekretari amerikan i shtetit, Marco Rubio, tha të martën se Irani drejtohej nga “fanatikë fetarë të çmendur”, dhe emërimi i Khameneit vështirë se do ta ndryshojë atë mendim.

Zgjedhja e udhëheqësit suprem bëhet nga Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë. Zgjedhja e tij do të ishte një simbol i fuqishëm, ndonëse jo befasues, se qeveria nuk po kërkon të akomodojë marrëdhëniet me Amerikën, raporton The Guardian, përcjell në shqip gazeta online Reporteri.net.

Ka pasur spekulime që prej më shumë se një dekade se Khamenei do të ishte pasardhësi i të atit, dhe ato u shtuan kur Ebrahim Raisi, presidenti i zgjedhur dhe favoriti i Ali Khameneit, u vra në një aksident me helikopter.

Mojtaba Khamenei lindi në vitin 1969 dhe studioi teologji pasi mbaroi shkollën e mesme. Në moshën 17-vjeçare ai shkoi të shërbente në luftën Iran-Irak, por vetëm në fund të viteve 1990 filloi të njihej si figurë publike më vete.

Pas humbjes së thellë të kandidatit të preferuar të Khameneit, Ali Akbar Nategh Nouri, në zgjedhjet presidenciale të vitit 1997, ku ai fitoi vetëm 25% të votave përfundimtare, grupe të ndryshme konservatore iraniane e kuptuan nevojën për të bërë ndryshime në strukturat e tyre dhe Mojtaba Khamenei ishte qendror në atë projekt.

Ai u konsiderua gjithashtu nga reformistët si instrumental në shtypjen e protestave të vitit 2009 pas pretendimeve se zgjedhjet presidenciale ishin manipuluar, me emrin e tij që brohoritej në rrugë si një nga përgjegjësit. Mostafa Tajzadeh, një anëtar i lartë i partive reformiste të Iranit që u burgos pas votimit, pretendoi se çështja ligjore e tij dhe e bashkëshortes së tij, Fakhr al-Sadat Mohtashamipour, ishte nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të Mojtaba Khameneit.

Në vitin 2022, atij iu dha titulli Ajatollah – thelbësor për ngritjen e tij – dhe deri atëherë ai ishte një figurë e rregullt në krah të të atit në takime politike, si dhe luante një rol me ndikim në Gardën Revolucionare Islamike, organi zyrtar mediatik i qeverisë që shpesh kritikohet për propagandë  politike, të cilën shumë iranianë e refuzojnë në favor të kanaleve satelitore të huaja. Ai ka luajtur gjithashtu një rol qendror në administrimin e perandorisë së konsiderueshme financiare të të atit.

Aleatët e tij më të afërt politikë janë Ahmad Vahidi, komandanti i sapoemëruar i IRGC-së Hossein Taeb, ish-kreu i Organizatës së Inteligjencës (IRGC-IO), dhe Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari aktual i parlamentit.

Emërimi i tij i përfolur dhe natyra e tij trashëgimore është kundërshtuar prej kohësh nga reformistët. Mir Hossein Mousavi, duke iu referuar historisë së gjatë të thashethemeve për pasimin e të atit nga Mojtaba Khamenei, shkroi në vitin 2022: “Lajmet për këtë komplot janë dëgjuar prej trembëdhjetë vitesh. Nëse ata nuk po e ndjekin vërtet, pse nuk e mohojnë një herë e përgjithmonë një synim të tillë?”

Asambleja e Ekspertëve, në përgjigje, denoncoi “pakuptimësinë e dyshimeve”, duke këmbëngulur se do të zgjidhte vetëm “më të kualifikuarin dhe më të përshtatshmin”.

Izraeli të martën goditi ndërtesën në Qom, një nga qendrat kryesore të Islamit shiit, ku ishte planifikuar të mblidhej asambleja, por ndërtesa ishte bosh, sipas mediave iraniane. /Reporteri.net/