Kosova po regjistron gjithnjë e më shumë biznese të reja, por prapa numrit rekord fshihet një karakteristikë e rëndësishme e ekonomisë, pothuajse të gjitha ndërmarrjet e reja janë mikro-ndërmarrje. Në vitin 2025 u regjistruan 13,123 ndërmarrje të reja, më së shumti që nga viti 2007, por 13,012 prej tyre kishin nga 1 deri në 9 punëtorë. Vetëm 111 ndërmarrje të regjistruara gjatë vitit kaluan pragun e 10 të punësuarve.

Të dhënat e Vjetarit Statistikor të Republikës së Kosovës 2026 tregojnë një rritje të vazhdueshme të numrit të ndërmarrjeve të reja gjatë viteve të fundit.

Në vitin 2020 në Kosovë ishin regjistruar 9,805 ndërmarrje të reja. Numri u rrit në 10,649 në vitin 2021, në 11,024 më 2022, 11,422 më 2023 dhe 12,051 më 2024.

Në vitin 2025 u arrit në 13,123 ndërmarrje të reja, niveli më i lartë në gjithë serinë statistikore 2007–2025 të paraqitur në Vjetar.

Krahasuar me vitin 2020, Kosova ka pasur rreth 34 për qind më shumë regjistrime të reja biznesesh në vitin 2025.

Nëse krahasimi bëhet me vitin 2014, kur ishin regjistruar 9,405 ndërmarrje, rritja është rreth 40 për qind.

Por numri i bizneseve të regjistruara tregon vetëm një pjesë të historisë.

13,012 nga 13,123 janë mikro-ndërmarrje

Struktura sipas numrit të punëtorëve e ndryshon ndjeshëm fotografinë.

Nga 13,123 ndërmarrjet e regjistruara gjatë vitit 2025, 13,012 klasifikohen si mikro-ndërmarrje me 1 deri në 9 punëtorë.

Ato përbëjnë 99.2 për qind të të gjitha ndërmarrjeve të regjistruara atë vit.

Vetëm 108 ndërmarrje ishin në kategorinë e bizneseve të vogla me 10 deri në 49 punëtorë.

Vetëm dy ndërmarrje kishin nga 50 deri në 249 punëtorë, ndërsa vetëm një ishte në kategorinë prej 250 ose më shumë punëtorësh.

Kjo do të thotë se nga çdo 1,000 ndërmarrje të regjistruara gjatë vitit 2025, rreth 992 ishin mikro-ndërmarrje.

Edhe të dhënat më të reja mujore të ASK-së tregojnë vazhdimësi të kësaj strukture: në mars 2026, 1,328 nga 1,339 ndërmarrjet e regjistruara ishin mikro-ndërmarrje.

Shumica po hyjnë në tregti

Edhe aktivitetet që zgjedhin ndërmarrjet e reja tregojnë shumë për strukturën e ekonomisë.

Nga 13,123 ndërmarrjet e regjistruara në vitin 2025, 3,122 ishin në tregti me shumicë dhe pakicë dhe riparimin e mjeteve motorike.

Prodhimi kishte 1,441 ndërmarrje të reja, ndërtimtaria 1,402, aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike 1,365, ndërsa akomodimi dhe shërbimet me ushqim 1,237.

Në sektorin e informacionit dhe komunikimit u regjistruan 904 ndërmarrje.

Vetëm këto të dhëna tregojnë se hapja e bizneseve është e përqendruar në një masë të konsiderueshme te tregtia dhe shërbimet, megjithëse prodhimi dhe ndërtimtaria gjithashtu zënë pjesë të rëndësishme.

Biznese të reja shumë, por sa prej tyre rriten?

Numri rekord i regjistrimeve është tregues i aktivitetit sipërmarrës, por nuk tregon vetvetiu se sa prej këtyre ndërmarrjeve do të mbijetojnë, sa do të rrisin numrin e punëtorëve dhe sa do të shndërrohen nga mikro-biznese në kompani të vogla, të mesme apo të mëdha.

Kosova nuk duket se ka problem me krijimin numerik të bizneseve. Në vitin 2025 u regjistruan më shumë se dy herë më shumë ndërmarrje sesa në vitin 2007.

Çështja është shkalla e tyre.

Edhe një analizë e OECD-së për Kosovën vëren peshën jashtëzakonisht të madhe të mikro-ndërmarrjeve dhe kufizimet që lidhen me shkallën dhe financimin. Sipas analizës së OECD-së, mikro-ndërmarrjet përbëjnë 99.2% të numrit të ndërmarrjeve aktive në të dhënat që organizata përdor, por gjenerojnë vetëm rreth 9% të investimeve të ndërmarrjeve. Ndërmarrjet e mesme, megjithëse janë shumë të pakta në numër, përbëjnë 38.9% të investimeve të analizuara për vitin 2023.

Më pak biznese po shuhen sesa po hapen

Një tregues tjetër në Vjetar është raporti ndërmjet regjistrimeve dhe shuarjeve.

Në vitin 2025 u regjistruan 13,123 ndërmarrje, ndërsa u shuan 1,350.

Për krahasim, në vitin 2016 ishin regjistruar 10,424 ndërmarrje, por ishin shuar 2,350.

Edhe gjatë viteve të fundit numri i shuarjeve ka mbetur dukshëm më i ulët se numri i regjistrimeve: 1,608 më 2021, 1,784 më 2022, 1,617 më 2023 dhe 1,637 më 2024. /Kujdestari/.