Çmimet e naftës së papërpunuar shënuan rritje në tregjet ndërkombëtare, pasi Shtetet e Bashkuara të Amerikës kërcënuan me vendosjen e një bllokade të pakufizuar detare ndaj Iranit. Ky paralajmërim ka rindezur menjëherë frikën për ndërprerje të mundshme në zinxhirin global të furnizimit me karburant.

Në të njëjtën kohë, trafiku detar përmes Ngushticës strategjike të Hormuzit mbetet nën mesataren mujore, ndërsa Uashingtoni dhe Teherani vijojnë të lëshojnë deklarata të kundërta lidhur me kontrollin e këtij korridori kyç ujor.

Tregjet në rritje dhe reagimi i investitorëve
Kontratat e së ardhmes për naftën e tipit Brent u rritën me 90 cent (ose 1,03%), duke arritur në 87,97 dollarë për fuçi. Paralelisht, nafta e papërpunuar amerikane West Texas Intermediate (WTI) u forcua me 91 cent, duke u tregtuar me 82,16 dollarë për fuçi. Të dy treguesit referues regjistruan një rritje javore prej afro 4%, duke u rikuperuar nga rënia e mëparshme.

“Pavarësisht të dhënave negative për stoqet e naftës së papërpunuar, konteksti më i gjerë gjeopolitik po parandalon një rënie më të mprehtë të çmimeve”, ka thënë Susan Bell, Nënkryetare e Lartë për Tregjet e Mallrave të Naftës në Rystad Energy.

Paralajmërimet e Uashingtonit për masa të paprecedenta
Rritja e çmimeve pasoi deklaratat e administratës amerikane, ku u theksua se SHBA-ja mund ta mbajë bllokadën detare ndaj Iranit për një kohë të pacaktuar, krahas intensifikimit të presionit ekonomik ndaj Teheranit, në një moment kur bisedimet për armëpushim kanë ngecur.

Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi gjatë një interviste se do të aplikohen masa që nuk janë parë kurrë më parë.
“Prisni njoftime të reja javën e ardhshme, pasi do të zbatojmë masa që nuk janë parë kurrë më parë në historinë e izolimit ekonomik të një vendi”.

Situata dhe incidentet në Ngushticën e Hormuzit
Rënia e lëvizjeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit përmes së cilës historikisht transportohet rreth 20% e naftës globale vazhdon të mbajë tregjet në tension.

Trafiku ditor: Sipas të dhënave të agjencisë Kpler, përmes ngushticës kaluan 9 anije mallrash brenda një dite (5 në hyrje të Gjirit Persik dhe 4 në dalje drejt Gjirit të Omanit), shifër kjo dukshëm më e ulët se mesatarja e zakonshme ditore prej 12 anijesh.

Sulmet ndaj anijeve: Kompania Kombëtare e Naftës e Abu Dhabit (ADNOC) njoftoi se dy nga anijet e saj u sulmuan gjatë kalimit në Ngushticën e Hormuzit. Emiratet e Bashkuara Arabe akuzuan Iranin për ngjarjen, ndonëse nuk u raportuan të lënduar.

Pretendimet e Iranit: Komandanti i njësisë paraushtarake Basij, Hossein Taeb, deklaroi për agjencinë Fars se „Ngushtica e Hormuzit është nën kontrollin dhe administrimin e plotë të Iranit.“

Faktorët balancues në treg
Megjithëse rreziqet gjeopolitike ushtrojnë presion për rritjen e çmimeve, disa faktorë të tjerë kanë ndikuar në frenimin e një kapërcimi edhe më të madh:

Parashikimet e kërkesës: Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) kanë ulur pritshmëritë e tyre për rritjen e kërkesës globale për naftë.

Stoqet në SHBA: Të dhënat e fundit treguan rritjen më të madhe javore të rezervave të naftës së papërpunuar në SHBA në më shumë se tre vite e gjysmë.

Pikat e tjera strategjike: Trafiku në ngushticën Bab el-Mandeb është paraqitur relativisht më i qëndrueshëm (rreth 19 anije me transponderë aktivë në ditë), ndërsa në Rusi, autoritetet sanuan me shpejtësi dëmet në portin e Ust-Luga në Detin Baltik pas një sulmi me dron.

Pavarësisht këtyre faktorëve frenues, vëmendja e investitorëve ndërkombëtarë mbetet e përqendruar te përshkallëzimi i mundshëm në Lindjen e Mesme dhe ndikimi i drejtpërdrejtë që bllokada detare mund të ketë në tregun global të energjisë.