Organizatorët e Festivalit Evropian të Këngës (Eurovision) po shqyrtojnë ndryshime thelbësore në mënyrën e votimit të publikut, me qëllim parandalimin e fushatave të organizuara dhe votimit bllok që ndikojnë artificialisht në rezultatin përfundimtar të garës muzikore.
Sipas një propozimi zyrtar që Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU) u ka dërguar televizioneve anëtare, synohet heqja dorë nga sistemi tradicional dhe futja e një modeli të ri të fokusuar te transparenca dhe barazia e garës, përcjell Reporteri.net.
Cilat janë ndryshimet kryesore që po propozohen?
Votim ekskluzivisht përmes internetit (online): Pritet të eliminohet plotësisht votimi tradicional përmes thirrjeve telefonike dhe mesazheve SMS. Kalimi në internet arsyetohet me lehtësinë teknike për të menaxhuar rregullat e reja dhe për të filtruar abuzimet. Mbretëria e Bashkuar tashmë ka eksperimentuar me sukses me këtë format.
Detyrimi për të votuar të paktën 3 favoritë: Publiku nuk do të ketë më mundësi t’i japë të gjitha votat vetëm për një shtet të caktuar. Shikuesve do t’u kërkohet të zgjedhin një grup prej së paku tre këngësh të preferuara, duke shmangur kështu përqendrimin masiv të votave tek një konkurrent i vetëm.
Pse po ndërmerren këto masa?
Vitet e fundit, sistemi i votimit të Eurovizionit është vënë nën presion të madh dhe akuza për ndikime politike e fushata të orkestruara. Polemikat arritën kulmin në vitin 2025 me përfaqësuesen e Izraelit, Yuval Raphael me këngën “New Day Will Rise”. Ndonëse juritë profesionale e renditën atë në vendin e 15-të, ajo mori plot 297 pikë nga publiku — më shumë se çdo konkurrent tjetër — duke u ngjitur në vendin e dytë të renditjes së përgjithshme.
Ky rezultat ngjalli reagime të ashpra nga disa transmetues publikë evropianë, pasi profile zyrtare shtetërore dhe institucionale (përfshirë ato të lidhura me qeverinë izraelite) u kishin bërë thirrje haptazi qytetarëve në diasporë dhe mbështetësve të shfrytëzonin limitin maksimal prej 20 votash për një artist.
Edhe pse EBU e uli limitin e votave nga 20 në 10 për vitin 2026, problemet vazhduan. Para edicionit të fundit, EBU u detyrua t’i dërgonte një paralajmërim zyrtar transmetuesit izraelit Kan, pasi përfaqësuesja e tyre kishte postuar video duke udhëzuar fansat të “votonin 10 herë vetëm për Izraelin”, veprim ky që u konsiderua në kundërshtim me frymën e garës.
Çfarë deklaron EBU?
Në letrën dërguar transmetuesve (të zbuluar fillimisht nga gazeta suedeze Aftonbladet), drejtuesit e lartë të EBU-së, Jean Philip De Tender dhe Ana Maria Bordas, theksojnë se klima e sotme gjeopolitike po e dëmton perceptimin e festivalit:
“Besojmë se këto ndryshime do të ndihmojnë në zbutjen e efektit të votimit të mobilizuar në bllok, pa cenuar drejtësinë dhe besimin e publikut. Edhe pa fushata të mëdha të paguara, është bërë e qartë se klima e sotme gjeopolitike po nxit votimin për artistë të caktuar për arsye që kanë shumë pak lidhje me performancën e tyre artistike. Kjo dukuri po bëhet gjithnjë e më e shpeshtë dhe thellësisht shqetësuese.”
Në një deklaratë për BBC News, EBU konfirmoi se procesi i analizimit ka nisur zyrtarisht. “Mund të konfirmojmë se kemi nisur të shqyrtojmë kalimin ekskluzivisht në votim online për publikun e Eurovizionit. Detaje të tjera do të bëhen të ditura gjatë muajve në vijim.”
Ndonëse organizatorët e pranojnë se asnjë sistem nuk është 100% imun ndaj përdoruesve që përdorin llogari dhe mënyra të shumëfishta pagese, rregulli i ri i “tre favoritëve” pritet të balancojë ndjeshëm rezultatin përfundimtar dhe t’ia rikthejë vëmendjen muzikës. /Reporteri.net
