Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kërcënoi të martën se do të vendoste tarifa ndaj Spanjës për shkak të shpenzimeve të ulëta të mbrojtjes, duke e quajtur refuzimin e Madridit për të përmbushur kriteret e NATO-s “mungesë respekti të pabesueshme”. Kritikat vijnë në mes të presionit të vazhdueshëm të Uashingtonit ndaj aleatëve evropianë që të marrin përgjegjësi më të madhe për sigurinë e tyre dhe të bëhen më pak të varur nga fuqia ushtarake amerikane, shkruan politico.eu.
“Jam shumë i pakënaqur me Spanjën. Ata janë i vetmi vend që nuk e kanë rritur pjesën e tyre në 5 përqind. Çdo vend tjetër në NATO e ka rritur pjesën e tyre në 5 përqind”, u tha Trump gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, duke shtuar se mendonte që masa e Spanjës ishte “një gjë shumë e keqe për NATO-n”.
Në vërejtjet e tij më të ashpra mbi këtë temë deri më sot, ai njoftoi gjithashtu pasojat e mundshme: “Po mendoj të vendos një penalizim tregtar ndaj tyre (Spanjës) përmes tarifave për atë që kanë bërë.”
Trump sugjeroi që Spanja po i merrte detyrimet e saj lehtë sepse mbështetej në garancitë e sigurisë të ofruara nga vendndodhja e saj gjeografike në Evropën Jugore, duke thënë se vendi “merr mbrojtje” thjesht për shkak të “mënyrës se si ndodhet”.
Problemi u ndërlikua më tej nga kryeministri spanjoll Pedro Sánchez, i cili deklaroi më parë këtë vit se Moska nuk përbënte një kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë e vendit të tij, gjë që shkaktoi pakënaqësi midis anëtarëve të tjerë të BE-së, veçanërisht atyre që kufizohen me Rusinë dhe Ukrainën.
Javën e kaluar, Trump e quajti Spanjën një “vend të prapambetur” dhe madje sugjeroi përjashtimin e saj nga NATO, edhe pse nuk ka asnjë mekanizëm brenda aleancës për një veprim të tillë. “Ndoshta duhet t’i nxirrni nga NATO, sinqerisht”, i tha ai presidentit finlandez Alexander Stubb.
Objektivi i ri prej 5 përqind
Në samitin e NATO-s në Hagë në qershor, aleatët ranë dakord për një objektiv të ri të ndarjes së fondeve për mbrojtjen prej 5 përqind të PBB-së, që përfshin 3.5 përqind për shpenzimet kryesore ushtarake dhe 1.5 përqind për fushat përkatëse. Megjithatë, Sánchez kërkoi një përjashtim, duke argumentuar se Madridi mund t’i përmbushë detyrimet e tij me investime më të vogla, për të cilat Trump tashmë kërcënoi me tarifa “të dyfishta”.
Madridi aktualisht ka shpenzimet më të ulëta ushtarake midis anëtarëve të NATO-s, me një ndarje prej vetëm 1.3 përqind të PBB-së në vitin 2024. Megjithatë, ndryshe nga pretendimet e Trump, vetëm disa aleatë, si Polonia, aktualisht po e arrijnë objektivin prej 5 përqind, dhe pjesa tjetër e aleancës ka kohë deri në vitin 2035 për ta arritur atë.
“Mendoj se është tepër mungesë respekti,” përsëriti Trump. “Dhe mendoj se ata duhet të ndëshkohen për këtë. Po, mendoj”, tha ai.
Pavarësisht presionit, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez mbrojti politikën e qeverisë së tij në një intervistë me rrjetin radiofonik Cadena SER të martën. “Ne jemi të përkushtuar ndaj mbrojtjes, ndaj sigurisë së NATO-s dhe, në të njëjtën kohë, jemi po aq të përkushtuar ndaj mbrojtjes së shtetit tonë të mirëqenies”, tha ai, duke shtuar se Spanja tashmë po bënte “më shumë se sa duhet”./Reporteri.net/