Emri i sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, po përmendet gjithnjë e më shumë si një kandidat i mundshëm i republikanëve për zgjedhjet presidenciale të vitit 2028. Pas rezultateve të dobëta të republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit dhe vështirësive politike të zëvendëspresidentit JD Vance, disa figura brenda Partisë Republikane po shqyrtojnë mundësinë që Rubio të hyjë në garën për Shtëpinë e Bardhë.
Sipas CNN, një pjesë e republikanëve po diskutojnë në mënyrë jozyrtare se si mund ta bindin Rubion të kandidojë. Ata e shohin atë si një nga alternativat më të mira për të shmangur një tjetër humbje të rëndë të partisë në zgjedhjet e ardhshme.
Megjithatë, vetë Rubio ka shmangur komentet për zgjedhjet e vitit 2028. Ndryshe nga qëndrimet e mëparshme, ai nuk po përsërit më deklaratën se nuk do të kandidonte nëse në garë do të ishte JD Vance.
Vështirësitë e JD Vance pas zgjedhjeve të mesmandatit
Rritja e interesit për Rubion vjen në një moment kur pozitat e JD Vance, i konsideruar deri tani si kandidati kryesor i mundshëm i republikanëve, duket se janë dobësuar.
Pas zgjedhjeve të mesmandatit, Vance u përpoq të distancohej nga lufta me Iranin, një qëndrim që synonte të fitonte mbështetjen e një pjese të bazës së republikanëve kundër ndërhyrjeve ushtarake jashtë vendit. Megjithatë, mënyra se si e bëri këtë u konsiderua e pakujdesshme dhe ngriti pikëpyetje për përvojën e tij politike.
Edhe mbështetja e tij për një reklamë sulmuese të republikanëve ndaj guvernatores së zgjedhur të Ohajos, Amy Acton, është kritikuar gjerësisht. Reklama përmbante akuza për abuzim ndaj fëmijëve dhe u konsiderua një nga fushatat më të ashpra politike të kohëve të fundit.
Sipas analizës së CNN, këto episode kanë dëmtuar imazhin e Vance, i cili deri tani ka garuar vetëm një herë në një zgjedhje të drejtpërdrejtë, në vitin 2022, kur fitoi një vend në Senat.
Megjithatë, posti i zëvendëspresidentit i jep atij disa avantazhe në një garë presidenciale. Udhëtimet zyrtare me avionin presidencial, eskortat dhe siguria e nivelit të Shtëpisë së Bardhë i japin një profil më të lartë dhe e ndihmojnë të shihet si një pasardhës i mundshëm i presidentit.
Por historia nuk është shumë në favor të zëvendëspresidentëve që synojnë të marrin drejtimin e vendit. Kur George H.W. Bush fitoi zgjedhjet presidenciale në vitin 1988, ai ishte zëvendëspresidenti i parë në detyrë që arrinte këtë sukses pas 150 vitesh.
Rubio shihet si figurë që mund të bashkojë republikanët
Ndryshe nga Vance, Marco Rubio ka përvojën e një fushate të mëparshme presidenciale, pasi kandidoi në vitin 2016. Ai ka ruajtur gjithashtu një identitet të dallueshëm politik, edhe pse është bërë pjesë e ngushtë e administratës Trump.
Rubio ka ndryshuar ndjeshëm qëndrimet e tij në politikën e jashtme, duke kaluar nga një konservator tradicional, mbështetës i një politike të ashpër ndaj kundërshtarëve të SHBA-së, në një nga figurat kryesore të politikës “America First” të Trump.
Kjo aftësi për t’u përshtatur mund ta ndihmojë në një garë presidenciale, ku kandidati republikan do të duhet të ruajë mbështetjen e votuesve të Trump, por njëkohësisht të krijojë një imazh të ri për partinë.
Megjithatë, lidhja e ngushtë me presidentin amerikan mund të kthehet edhe në pengesë. Rubio ka qenë pjesë e vendimmarrjes së administratës për luftën me Iranin, politikat e emigracionit dhe marrëdhëniet me Rusinë. Në rast kandidimi, demokratët mund ta bëjnë atë përgjegjës për këto vendime.
Një tjetër kritikë lidhet me rolin e tij në administratën që lejoi Elon Musk të ndërhynte në Agjencinë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID), duke shkurtuar ndihmat humanitare dhe programet mjekësore për vendet më të varfra. Sipas disa vlerësimeve të pavarura, këto shkurtime mund të shkaktojnë miliona viktima.
Edhe ish-zëdhënësi i fushatës presidenciale të senatorit Ted Cruz, Rick Tyler, vlerëson se mbështetja e votuesve të Trump nuk mund t’i kalojë automatikisht një kandidati tjetër republikan.
“Baza e mbështetjes së Trump është unike dhe nuk mund të trashëgohet. Ideja se kujt do t’ia kalojë ai mbështetjen e votuesve të tij nuk funksionon, sepse ata janë të përkushtuar ndaj Trump dhe askujt tjetër“, u shpreh Tyler për CNN.
DeSantis dhe emra të tjerë në garë
Rubio dhe Vance nuk janë të vetmit republikanë që mund të synojnë kandidaturën presidenciale në vitin 2028.
Guvernatori i Floridës, Ron DeSantis, është një tjetër emër që mund të hyjë në garë. Ai ka një profil të qartë konservator dhe përvojë në drejtimin e një shteti, ndërsa fakti që nuk ka qenë pjesë e kabinetit të Trump mund t’i japë më shumë distancë nga vendimet e administratës.
Mes emrave të tjerë përmenden guvernatori i Xhorxhias, Brian Kemp, guvernatori i Jutas, Spencer Cox, ish-guvernatori i Virxhinias, Glenn Youngkin, si dhe guvernatorja e Arkansasit, Sarah Huckabee Sanders, e cila ka qenë zëdhënëse e Trump gjatë mandatit të tij të parë.
Megjithatë, disa prej tyre nuk kanë ende përvojë të mjaftueshme në skenën kombëtare. Ndërsa DeSantis duhet të përmirësojë imazhin pas problemeve që shoqëruan fushatën e tij të parë presidenciale në vitin 2024.
A po përgatit Rubio një shkëputje nga Trump?
Një nga sinjalet që ka shtuar spekulimet për ambiciet presidenciale të Rubios ishte fjalimi i tij në Athinë muajin e kaluar. Gjatë tij, sekretari amerikan i Shtetit përdori një gjuhë më aspiruese, duke folur për fuqinë amerikane, rëndësinë e aleancave dhe rolin e SHBA-së në mbrojtjen e qytetërimit perëndimor.
Ai vlerësoi trashëgiminë e Greqisë së lashtë dhe theksoi rëndësinë e individualitetit, ambicies, eksplorimit dhe inovacionit. Këto qëndrime u interpretuan si një përpjekje për të rikthyer profilin e tij të mëparshëm politik, përpara se të bëhej pjesë e administratës Trump.
Edhe vetë presidenti amerikan ka vlerësuar publikisht punën e Rubios. Gjatë një takimi me liderët e Azisë Juglindore në Manila, Trump u shpreh: “Sa shumë po vlerësohet Marco, apo jo? A po bën një punë të shkëlqyer Marco? Ai ka qenë fantastik“.
Por, sipas analizës së CNN, mbetet e paqartë nëse Rubio do të jetë në gjendje të ndërtojë një profil të pavarur politik pa humbur mbështetjen e bazës republikane që vazhdon të jetë e lidhur ngushtë me Trump.
Gara presidenciale e vitit 2028 është ende larg, por zhvillimet e fundit kanë hapur diskutimet për pasardhësin e Trump dhe të ardhmen e Partisë Republikane. Për Rubion, sfida kryesore do të jetë të ruajë lidhjen me presidentin, ndërkohë që bind votuesit se mund të përfaqësojë një drejtim të ri për republikanët.