Ke kaluar një ditë të lodhshme dhe mezi pret të shkosh në shtrat.
Megjithatë, sapo koka prek jastëkun, mendja jote fillon të punojë me një ritëm të shpejtë. Mendimet për atë që ka ndodhur, listat e punëve për ditën tjetër dhe shqetësimet nëse do të jesh ndonjëherë në gjendje të flesh të mbajnë zgjuar.
Ajo që shpesh përshkruhet si “i lodhur, por vigjilent” mund të lidhet me hipereksitimin, një gjendje vigjilence të shtuar mendore ose fizike që e bën të vështirë kalimin në gjumë.
Pse mendja nuk qetësohet pak para se të flejë gjumi?
Mbistimulimi mund të shfaqet në mënyra të ndryshme.
Mendërisht, mund të riluajmë një bisedë, të mendojmë për detyrat e ditës tjetër ose të kërkojmë vazhdimisht përgjumje. Fizikisht, mund të ndihemi të tensionuar dhe në ankth, edhe pse jemi të rraskapitur.
Stresi është një nga kontribuesit më të mëdhenj të kësaj gjendjeje. Siç shpjegojnë ekspertët, ne nuk i lëmë domosdoshmërisht ngjarjet dhe emocionet e ditës pas dore sapo të shkojmë në shtrat. Në të njëjtën kohë, puna deri vonë, mediat sociale, emailet, diskutimet e nxehta dhe shikimi i lajmeve të pakëndshme mund ta mbajnë trurin në ankth.
Mbistimulimi mund të bëhet gjithashtu një përgjigje e mësuar pas periudhave të zgjatura të gjumit të dobët. Truri mund ta shoqërojë gradualisht shtratin me pagjumësinë, duke bërë që ai të bëhet më aktiv në vend që të relaksohet sapo shtrihemi. Kjo krijon një rreth vicioz: sa më shumë shqetësohemi që nuk mund të flemë, aq më e vështirë bëhet të biem në gjumë.
Si ndikon në jetën tonë të përditshme?
Mungesa e gjumit cilësor jo vetëm që shkakton përgjumje të nesërmen. Ajo mund të lidhet me rritjen e ankthit, humor të keq, vështirësi me përqendrimin dhe kujtesën, si dhe aftësi të reduktuar për të marrë vendime.
Të pushosh mjaftueshëm ndihmon në rregullimin e emocioneve dhe reagimin tonë ndaj stresit. Kur nuk flemë mirë, amigdala, një rajon i trurit i përfshirë në përpunimin e emocioneve, mund të reagojë më fort ndaj stimujve negativë ose stresues.
Çfarë mund të bëjmë për t’u çlodhur dhe për të fjetur mirë?
Ekspertët sugjerojnë disa praktika të thjeshta që mund ta bëjnë kalimin në gjumë më të lehtë:
Shkruani listën e punëve: Nëse ju shkon në mendje detyrimet e ditës tjetër, i shkruajni ato para se të shkoni në shtrat.
Krijoni një rutinë relaksuese: Lexoni një libër ose dëgjoni diçka qetësuese, duke zgjedhur aktivitete që ju kënaqin.
Shmangni shikimin e vazhdueshëm të orës: Llogaritja e orëve të mbetura deri në mëngjes mund të rrisë stresin.
Provoni teknikat e relaksimit: Frymëmarrja e thellë dhe meditimi mund të ndihmojnë në uljen e tensionit.
“Zhvendosuni” nëse nuk ju zë gjumi: Nëse qëndroni zgjuar për rreth 20 minuta, mund të zhvendoseni në një vend të qetë dhe të errët dhe të bëni diçka relaksuese derisa të ndiheni të përgjumur.
Qëllimi nuk është ndjekje e një rutine të rreptë që do të sigurojë zënien e gjumit në një orë të caktuar. Siç theksojnë ekspertët e gjumit, rutina duhet të krijojë kushtet e duhura për pushim dhe të mos shndërrohet në një detyrim tjetër që shkakton stres.
