Presidenti palestinez, Mahmoud Abbas, ka caktuar datën 28 nëntor për mbajtjen e zgjedhjeve parlamentare, të parat në më shumë se 20 vjet.

Dekreti presidencial parashikon që votimi të zhvillohet në Bregun Perëndimor, Jeruzalemin Lindor dhe Rripin e Gazës.

Njoftimi shihet gjerësisht si një lëvizje diplomatike për të qetësuar Shtetet e Bashkuara, Bashkimin Evropian dhe vendet arabe të rajonit. Uashingtoni dhe aleatët e tij kanë kushtëzuar çdo rol të ardhshëm të Autoritetit Palestinez në administrimin e Gazës me reforma të thella institucionale.

Prej vitesh, akuzat për korrupsion të përhapur kanë dëmtuar rëndë besueshmërinë e Autoritetit Palestinez. Analistët dhe shumë qytetarë palestinezë mbeten skeptikë se zgjedhjet do të zhvillohen realisht.

Zgjedhjet e anuluara dhe mungesa e garës presidenciale

Mahmoud Abbas, 90 vjeç, ka shpallur edhe në vitin 2021 mbajtjen e zgjedhjeve, por i anuloi ato në momentin kur sondazhet tregonin se mund të humbiste mbështetjen politike.

Ndryshe nga zgjedhjet parlamentare, dekreti i ri nuk përmend fare zhvillimin e zgjedhjeve presidenciale.

Abbas mori detyrën në fillim të vitit 2005, pas vdekjes së Yasser Arafat. Që atëherë, ai ka ruajtur kontrollin mbi lëvizjen Fatah, ndërsa kritikët e akuzojnë se ka dobësuar pavarësinë e gjyqësorit, ka larguar rivalët politikë dhe ka koordinuar çështjet e sigurisë me Izraelin.

Së fundmi, ai është përballur edhe me akuza për favorizim dhe nepotizëm, pasi në muajin maj emëroi një të afërm në një post të lartë të partisë.

Hamasi dhe Xhihadi Islamik mbeten jashtë garës

Peizazhi politik për zgjedhjet është kufizuar ndjeshëm nga një ligj i ri zgjedhor, i miratuar muajin e kaluar.

Ligji përjashton praktikisht nga pjesëmarrja lëvizjet Hamas dhe Xhihadi Islamik Palestinez.

Sipas rregullave të reja, kandidatët duhet të pranojnë platformën politike të Organizatës për Çlirimin e Palestinës (PLO), e cila përfshin njohjen e Izraelit sipas marrëveshjeve të vitit 1993. Kjo është një pikë që refuzohet kategorikisht nga Hamasi dhe Xhihadi Islamik.

Megjithëse rivalët kryesorë janë përjashtuar, ish-këshilltarë të Abbasit vlerësojnë se ai mund të përballet ende me sfida nga fraksione rivale brenda vetë Fatahut.

Pasiguria dhe sfidat për organizimin e votimit

Shpallja e zgjedhjeve vjen në një kohë tensionesh të larta në Bregun Perëndimor. Dhuna është shtuar ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Gaza, ndërsa janë rritur edhe vendbanimet e kolonëve izraelitë dhe sulmet e kolonëve ekstremistë ndaj palestinezëve.

Organizimi i zgjedhjeve në Rripin e Gazës paraqet sfida të mëdha logjistike për shkak të shkatërrimeve të luftës. Megjithatë, sipas një dokumenti të brendshëm të Komisionit Qendror Palestinez të Zgjedhjeve, autoritetet kanë përgatitur plane alternative për zhvillimin e procesit edhe në këtë territor.

Procesi zgjedhor mund të përballet edhe me pengesa nga Izraeli, i cili ka mundësinë të kufizojë lëvizjen e votuesve, të ndalojë kandidatë politikë ose të bllokojë dërgimin e materialeve zgjedhore në Gaza.

Zgjedhjet e fundit palestineze u mbajtën në vitin 2006, kur Hamasi fitoi bindshëm ndaj Fatahut. Ky rezultat çoi në izolimin ndërkombëtar të qeverisë palestineze dhe në një konflikt të armatosur mes dy forcave, që përfundoi me marrjen e kontrollit të Rripit të Gazës nga Hamasi në vitin 2007.