Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka kritikuar ashpër udhëheqësin e Ukrainës pasi vendi nisi një nga sulmet më të mëdha me dronë ndaj Rusisë këtë vit, duke goditur një terminal kyç nafte në kundërshtim me kërkesën e tij që të ndalonte goditjen e infrastrukturës energjetike ruse.
Ditët e fundit ka pasur tensione në rritje midis Ukrainës dhe SHBA-së, duke shkaktuar frikë në Kiev se mund të humbasë mbështetje thelbësore ndërsa i afrohet një dimri tjetër nën sulmin e pamëshirshëm rus, raporton CNN.
Të premten, Trump përdori një përjashtim që e përjashtonte Rusinë nga sanksionet gjithëpërfshirëse ekonomike të mandatuara nga Kongresi i SHBA-së. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i tha më vonë emisionit “Meet the Press” të NBC News se qëndrimi i SHBA-së në anën e Rusisë do të ishte një “gabim historik”.
Pas sulmit me dron të Ukrainës gjatë natës së kaluar, Trump shkroi në Truth Social se nuk dëshiron të bëjë asgjë që do ta largojë Rusinë nga negociatat për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, duke shtuar se beson se “po bëhet përparim i madh”.
Në të njëjtën kohë, ai e kritikoi ashpër Zelenskyn, duke thënë se ai “nuk dëshiron ta përfundojë këtë luftë dhe ndoshta nuk e ka bërë kurrë” – një pretendim i hedhur poshtë me vendosmëri nga Zelensky.
“Jam në procesin e negociatave për paqen në luftën midis Rusisë dhe Ukrainës dhe nuk dua të bëj asgjë që do ta largojë, në mënyrë të pamend, Rusinë nga tryeza e negociatave”, shkroi Trump në postimin e së dielës.
Pavarësisht kësaj, presidenti ukrainas tha se foli me të dërguarin e SHBA-së, Steve Witkoff dhe dhëndrin e Trump, Jared Kushner, të dielën, si pjesë e një “komunikimi të pandërprerë” që synonte sigurimin e paqes afatgjatë.
“Ne po bëjmë gjithçka nga ana jonë që kjo të ndodhë dhe për të siguruar që pozicioni i Amerikës të jetë i fortë dhe të ndihmojë në afrimin e paqes”, shkroi Zelensky në X.
Trump heq dorë nga sanksionet ndaj Rusisë përpara se ato të hyjnë në fuqi, duke shkaktuar reagime të ashpra nga Ukraina dhe ligjvënësit amerikanë
Ndërkohë, lajmi për një takim të mundshëm trepalësh midis Trump, Presidentit rus Vladimir Putin dhe udhëheqësit kinez Xi Jinping për t’i dhënë fund luftës së Rusisë me Ukrainën rrezikon të përshkallëzojë më tej tensionet.
Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, tha të hënën se çdo takim i ardhshëm midis tre udhëheqësve do ta “inkurajonte Putinin të vazhdonte këtë luftë”, pasi Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, foli për bisedime të mundshme.
Rubio, i cili aktualisht është për një vizitë në Uzbekistan, u pyet nga një gazetar atje në lidhje me një raport të Wall Street Journal se Putin kishte sugjeruar një samit të tillë në një telefonatë me Trump në fillim të këtij muaji. Ai u përgjigj: “Epo, nuk e di. Dua të them, mendoj se ka pasur bisedime për një takim. Nuk e di nëse është finalizuar ndonjë gjë.”
Kremlini tha të hënën se “duke pasur parasysh që të tre krerët e shteteve mund të marrin pjesë në samitin në Kinë, tema e një takimi të tillë hipotetik u përmend me të vërtetë”.
“Megjithatë, asnjë propozim apo marrëveshje konkrete – as në lidhje me vetë takimin, as me axhendën dhe përmbajtjen e tij të mundshme – nuk është diskutuar ose paraqitur nga askush”, u tha gazetarëve zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov. Një zëdhënës i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kinës tha: “Nuk kam asnjë informacion për të ndarë për momentin”.
Ukraina synon vendet e naftës
Ukraina po vazhdon sulmet me rreze të gjatë veprimi në Rusi. Ministria e mbrojtjes e Rusisë tha se rrëzoi 1,015 dronë ukrainas gjatë natës së të dielës mbi pjesë të ndryshme të vendit.
Një objektiv ishte Terminali i Naftës në Shën Petersburg, sipas autoriteteve ruse. Terminali mund të përballojë deri në 12.5 milionë ton në vit. Kompania ukrainase Fire Point, e cila prodhon dronët e përdorur në sulm, tha se pas sulmit pati një zjarr në territorin e terminalit.
Një qendër logjistike në Shën Petersburg u sulmua gjithashtu, sipas Ozon, një kompani ruse shpërndarjeje, si dhe një qendër të dhënash për platformën ruse të mediave sociale VKontakte.
Një person u vra dhe pesë u plagosën në sulme, ndërsa shtëpitë e banimit u dëmtuan gjithashtu, sipas autoriteteve lokale.
«Ata qëlluan një pikërisht sipër nesh: pati një shkëndijë të ndritshme dhe na tronditi mjaft fort», tha për CNN një banor 41-vjeçar i Shën Petersburgut.
«Dëgjova një ulërimë, i nxora të gjithë nga shtretërit e tyre, mora macen dhe u fshehëm në banjo», tha një tjetër.
Një grindje që thellohet
Sulmet e Ukrainës vijnë në mes të përkeqësimit të marrëdhënies së Zelensky-t me Trump, i cili javën e kaluar i quajti sulmet e Kievit ndaj rafinerive ruse të naftës një “turp”.
Një javë më parë, Trump tha se Rusia dhe Ukraina kishin rënë dakord të ndalonin sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të njëra-tjetrës, ndërsa Shtëpia e Bardhë përpiqet të lehtësojë presionin mbi çmimet e naftës dhe naftës përpara zgjedhjeve të rëndësishme të mesmandatit.
As Kievi dhe as Moska nuk e pranuan një marrëveshje të tillë. Ukraina i ndaloi përkohësisht sulme të tilla, por Rusia nuk pushoi kurrë së sulmuari termocentralet dhe qytetet e Ukrainës.
Njëmbëdhjetë persona u vranë dhe gati 50 të tjerë u plagosën në të gjithë Ukrainën në sulmet me raketa dhe dronë rusë në 24 orët e fundit deri të dielën në mëngjes, sipas autoriteteve ukrainase, përfshirë atë që ata e quajtën një sulm masiv ndaj objekteve energjetike në rajonin e Odesës.
“Që kur Presidenti Amerikan njoftoi armëpushimin energjetik një javë më parë, Rusia ka sulmuar qëllimisht sektorët e energjisë, naftës dhe gazit të Ukrainës 76 herë”, shkroi Zelensky në X Sunday.
Trump ka hequr dorë nga sanksionet mbi importet e naftës ruse dhe të premten ka përdorur një përjashtim që e përjashton Rusinë nga sanksionet gjithëpërfshirëse ekonomike të mandatuara nga Kongresi i SHBA-së, duke shkaktuar kritika edhe nga republikanët .
Në një intervistë të dielën me “Meet the Press”, Zelensky tha se heqja dorë e forcoi luftën e Putinit kundër Ukrainës, ndërsa Moska po dështonte në fushën e betejës. Ai gjithashtu përsëriti se qasja e ushtrisë ukrainase në sistemin Starlink për të drejtuar dronët e saj me rreze të shkurtër veprimi dhe të fushës së betejës ishte ende e kufizuar.
“Ishte një mesazh nga qeveria amerikane” për të kufizuar shpejtësinë me të cilën mund të fluturonin dronët ukrainas, tha Zelensky.
Administrata Trump ka mohuar se ka urdhëruar kufizimin e shërbimit.
Asnjë paralajmërim i hershëm
Zelensky tha se shkëmbimi i informacionit të inteligjencës ishte bllokuar nga pala amerikane për tre ditë gjatë sulmeve me raketa balistike, por që atëherë ishte rivendosur. Në përgjigje, Rubio tha: “Nuk e di nga i merr (Zelensky) këto gjëra ose pse po i thotë këto gjëra shtypit. Duhet të ktheheni dhe ta pyesni atë. Nuk ka pasur asnjë pauzë.”
Rrjetet satelitore amerikane kanë qenë kritike në dhënien e paralajmërimeve ushtrisë ukrainase për raketat që vijnë.
Sipas Zelensky-t, Ukraina nuk mori asnjë paralajmërim të hershëm para një sulmi me raketa balistike disa herë gjatë javës së kaluar. “Një tjetër sulm me raketa balistike ruse erdhi në disa valë gjatë natës dhe, edhe një herë, nuk pati paralajmërim të hershëm nga partnerët tanë”, postoi ai në X të hënën.
Ai gjithashtu riafirmoi angazhimin e Kievit për një marrëveshje paqeje afatgjatë. “Ukraina nuk e ka dashur kurrë këtë luftë dhe ne kemi mirëpritur fjalë për fjalë ÇDO përpjekje nga partnerët tanë për ta çuar këtë luftë në një fund dinjitoz”, tha ai.
Në intervistën e tij të së dielës, Zelensky u pyet gjithashtu për komentet e Trump se ai ishte më i vështirë për t’u përballur sesa me Putinin dhe u përgjigj se ishte “më mirë të kishe partnerë që janë shumë të hapur dhe të qartë sesa të kishe ata që janë vrasës, madje edhe me një buzëqeshje në fytyrë”.
Zelensky tha se donte t’i besonte Trumpit dhe shpresonte që ai të ndryshonte qëndrimin e tij ndaj Putinit.
I pyetur nëse Trump ishte një aleat i Ukrainës, Zelensky tha: “Shpresoj që po.”
