Nga një revolucion mjekësor në një krizë ekzistenciale: Pse përdoruesit e ilaçeve të reja të dobësimit po raportojnë humbje të gëzimit, anhedoni dhe një ndjesi të “zbrazëtisë totale” shpirtërore?
Në vitet e fundit, bota e mjekësisë dhe e estetikës është përfshirë nga një histeri masive: kategoria e re e ilaçeve për rënien nga pesha, të njohura si analgjetikët GLP-1 (ku përfshihen emra të famshëm si Ozempic, Wegovy dhe Mounjaro), u reklamuan si “mrekullia” që do t’i jepte fund obezitetit. Premtimi ishte i thjeshtë: injektohu një herë në javë, humb deri në 20-25% të peshës trupore dhe jeto i lumtur.
Megjithatë, përtej rënies drastike në peshë dhe transformimeve fizike që shohim në rrjetet sociale, po zbardhet një realitet shumë më i zymtë. Një numër gjithnjë e më i madh përdoruesish po dëshmojnë se këto medikamente nuk po u vrasin vetëm oreksin për ushqim, por po u vrasin edhe oreksin për të jetuar.
Në një rrëfim tronditës të publikuar së fundmi në revistën prestigjoze The Spectator, autorja përshkruan eksperiencën e saj personale me këto ilaçe, duke ngritur alarmin për një efekt anësor të fshehur por shkatërrues: humbjen e plotë të gëzimit të jetës, ose e njohur ndryshe në mjekësi si anhedonia, shkruan Reporteri.net.
Kur ushqimi nuk është më kënaqësi: Zhdukja e “zhurmës së ushqimit”
Parimi mbi të cilin funksionojnë semaglutidet dhe medikamentet e ngjashme është bllokimi i sinjaleve të urisë në tru dhe ngadalësimi i zbrazjes së stomakut. Përdoruesit përjetojnë atë që quhet zhdukja e “food noise” (zhurma apo mendimet e vazhdueshme rreth ushqimit). Për dikë që ka luftuar gjithë jetën me peshën, kjo duket si një çlirim.
Por siç dëshmon autorja e shkrimit në The Spectator, ky çlirim vjen me një kosto të lartë emocionale. Ushqimi nuk është thjesht karburant për trupin; ai është një pjesë qendrore e kulturës njerëzore, e socializimit dhe e kënaqësisë mendore. Kur ulesh në një darkë me miqtë apo familjen dhe çdo kafshatë të ngjan me përtypjen e kartonit, diçka thelbësore vdes brenda teje.
“Nuk isha më e uritur, por bashkë me urinë u zhduk edhe dëshira për t’u ulur në tryezë, për të shijuar një gotë verë apo për të ndarë një moment gëzimi me të tjerët. Ndjehesha si një robot që thjesht funksiononte,” shkruhet në artikull.
Çfarë është Anhedonia dhe pse po shkaktohet nga ilaçet e dobësimit?
Anhedonia është pamundësia për të ndier kënaqësi nga aktivitetet që dikur na bënin të lumtur. Ajo është një nga simptomat kryesore të depresionit të rëndë.
Shkenca po fillon të kuptojë se këto ilaçe nuk ndikojnë vetëm te stomaku, por luajnë një rol agresiv në kiminë e trurit. Duke modifikuar receptorët që rregullojnë dopaminën dhe serotoninën (hormonet e kënaqësisë dhe shpërblimit), ilaçe si Ozempic mund të “fikun” sistemin e shpërblimit jo vetëm për ushqimin, por për gjithçka tjetër.
Përdoruesit raportojnë se pas disa javësh përdorimi, ata humbasin interesin për:
Hobi dhe pasione: Librat, filmat apo muzika që dikur i pasiononin, papritur u duken të mërzitshme.
Jeta sociale: Dëshira për të dalë me miqtë apo për të komunikuar zbehet ndjeshëm.
Marrëdhëniet intime: Libidoja dhe dëshira seksuale bien në nivele minimale.
Ky lloj “mungese emocionale” ose mpirjeje totale i bën njerëzit të ndihen të huaj në trupin e tyre, pavarësisht se numri në peshore po ulet.
Dilema e madhe: Një trup i dobët apo një mendje e shëndetshme?
Artikulli i The Spectator nxjerr në dritë një pyetje ekzistenciale që shumë mjekë dhe pacientë po e shpërfillin në emër të estetikës: Sa vlen një trup i dobët nëse nuk ke më dëshirë të jetosh brenda tij?
Për shumë persona, rënia nga pesha lidhej me idenë e një jete më të mirë, më aktive dhe më të lumtur. Por kur dobësimi arrihet përmes një mpirjeje kimike që të heq çdo grimcë entuziiazmi, rezultati është një zhgënjim i madh. Autorja e shkrimit e mbyll me reflektimin se preferon të ketë disa kilogramë më shumë dhe të ndjejë gjallërinë e jetës, sesa të jetë e dobët dhe e vdekur nga brenda.
Paralajmërimi i ekspertëve: Ndikimi në shëndetin mendor
Sipas psikiatërve dhe studiuesve mjekësorë, implikimet afatgjata të këtyre medikamenteve në shëndetin mendor janë ende të paeksploruara plotësisht. Megjithatë, agjencitë rregullatore të shëndetësisë në mbarë botën kanë filluar të shtojnë paralajmërime në etiketat e këtyre ilaçeve për rreziqet e mundshme të ankthit, depresionit dhe ideve vetëvrasëse.
Nëse jeni duke konsideruar përdorimin e ilaçeve të dobësimit, ose nëse jeni duke i përdorur ato dhe ndjeni një rënie të pashpjegueshme të humorit apo mungesë dëshire për aktivitetet e përditshme, ekspertët këshillojnë të konsultoheni menjëherë me mjekun tuaj. Shëndeti mendor nuk duhet të jetë kurrë çmimi që paguajmë për të pasur një trup sipas standardeve të modës. /Reporteri.net