Zëri nuk është thjesht një tingull i prodhuar nga dridhja e kordave vokale. Ai është emocion, kujtime, vende dhe ndjesi. Është një përzierje unike detajesh që na karakterizon ne dhe njerëzit që duam, diçka e pakrahasueshme, si një shenjë gishtash. Ose të paktën kështu mendonim… deri me ardhjen e klonimit të zërit, një teknologji që po kthehet gjithnjë e më shumë në një rrezik real për të gjithë.

Çfarë është klonimi i zërit dhe si funksionon

Klonimi i zërit është bërë i mundur falë zhvillimeve të mëdha të Inteligjencës Artificiale, e cila ka arritur të imitojë gjuhën njerëzore në mënyrë shumë realiste. Kjo teknologji përdor modele që riprodhojnë zërin e një personi pothuajse identikisht.

Për ta realizuar këtë, përdoren algoritme të “machine learning” dhe sintezës vokale, që analizojnë në detaje çdo karakteristikë të zërit: timbrin, theksin, intonacionin, pauzat, ritmin e frymëmarrjes. Dhe e gjitha kjo mund të bëhet edhe me një fragment audio prej vetëm 3 sekondash.

Pasi sistemi “trajnohet”, ai është në gjendje të krijojë fjali të reja që duken sikur janë thënë nga i njëjti person, duke prodhuar audio dhe video të rreme, por tepër bindëse.

Kjo ndodh sepse këto sisteme ushqehen me një sasi të madhe të dhënash zanore dhe arrijnë të nxjerrin tiparet unike të një zëri, duke i aplikuar ato në tekste të reja. Rezultati janë audio sintetike që mezi dallohen nga zëri real.

Deepfake vokale dhe mashtrimet: pse klonimi i zërit kërcënon identitetin tonë

Nga njëra anë, kjo teknologji është shumë interesante dhe mund të përdoret për qëllime të mira, si në dublim apo ruajtjen e zërave të aktorëve. Por nga ana tjetër, ajo ngre shqetësime serioze për etikën dhe rrezikun e abuzimit.

Problemi kryesor është se zëri ka qenë gjithmonë një shenjë identiteti dhe autenticiteti. Një provë që “jemi ne vetë”. Por me zhvillimin e deepfake-ve vokale, kjo siguri nuk është më e fortë.

Po përhapen gjithnjë e më shumë mashtrimet me zë të krijuar nga AI.

Një rast i bujshëm në Itali në fillim të vitit 2025 tregoi këtë rrezik: mashtruesit imituan zërin e Ministrit të Mbrojtjes Guido Crosetto dhe disa anëtarëve të stafit të tij, duke telefonuar biznesmenë dhe duke i bindur të dërgonin shuma të mëdha parash, me pretendimin se po paguhej një shpërblim për gazetarë të rrëmbyer në Lindjen e Mesme.

Si të mbrohemi nga klonimi i zërit

Klonimi i zërit nuk rrezikon vetëm sigurinë kibernetike, por edhe privatësinë dhe identitetin personal. Prandaj është shumë e rëndësishme të jemi të informuar dhe të marrim masa konkrete.

Së pari, gjithmonë verifikoni identitetin e personit që ju telefonon, sidomos nëse kërkesa lidhet me para apo të dhëna sensitive. Një mënyrë e mirë është të telefononi vetë personin në një numër që e njihni, ose të bëni pyetje që vetëm ai mund t’i dijë.

Së dyti, menaxhoni me kujdes përmbajtjen që publikoni online. Sa më pak audio dhe video personale të publikoni, aq më pak material do të kenë mashtruesit për të klonuar zërin tuaj.

Së fundi, ekspertët këshillojnë përdorimin e sistemeve të autentikimit me disa faktorë, që nuk mbështeten vetëm tek zëri, por kombinojnë mënyra të ndryshme verifikimi.

Në një kohë kur teknologjia mund të bëjë këdo të thotë çfarëdo, mbrojtja më e mirë mbetet kujdesi, verifikimi dhe informimi.