Qytetarėt shpenzojnė mė shumė sesa qė fitojnė

Bazuar nė statistikat zyrtare, qytetarėt e Kosovės mė shumė shpenzojnė sesa qė fitojnė. Pagat, sipas kėtyre tė dhėnave, atyre nuk u sigurojnė qė tė mbulojnė shpenzimet e nevojshme pėr njė jetė normale.

Tė dhėnat e Agjencisė sė Statistikave tė Kosovės (ASK) pėr vitin 2016, tregojnė se konsumi pėr ekonomi familjare gjatė vitit tė kaluar, ka qenė 7.539 euro, kurse pėr kokė banori 1460 euro. Pjesa mė e madhe e kėtyre mjeteve janė shpenzuar pėr ushqim dhe banim.

Kurse shporta mujore e njė qytetari nė Kosovė, sipas tė dhėnave zyrtare, llogaritet tė jetė 115 euro.

Nė anėn tjetėr, paga mesatare nė sektorin publik ėshtė 400 euro nė muaj, apo 4800 euro nė vit, kurse nė sektorin privat, paga mesatare ėshtė rreth 349 euro, rrjedhimisht 4188 euro nė vit.

Ky trend, me dekada ėshtė duke pėrcjellė shoqėrinė e Kosovės, ku mė tepėr kanė shpenzime sesa tė ardhura, thonė edhe pėrfaqėsues tė komunitetit tė biznesit.

Agim Shahini, nga Aleanca Kosovare e Biznesit, e konsideron shqetėsuese kėtė fakt, por edhe kėrkesė pėr pėrmirėsim tė ambientit ekonomik nė Kosovė.

“Ne jetojmė nė Kosovė me njė standard tė ulėt, kurse importojmė produkte me standarde tė larta dhe kėto standarde tė larta janė kryesisht nga importi i Bashkimit Evropian”.


“Nė Kosovė nuk ka mė shumė se 10 pėr qind tė qytetarėve qė kanė standard tė mesėm dhe tė lartė. Dhe, kjo tregon se na nevojitet ndryshim i politikave ekonomike”, thotė Shahini.

Mospėrputhja e madhe nė mes vlerės se konsumit tė ekonomive familjare dhe pagės mesatare nė vend, mbulohet nga remitencat dhe ekonomia joformale, thonė ekspertė pėr ēėshtje ekonomike.

Naim Gashi thotė se standardi jetėsor nuk mund tė llogaritet vetėm nė bazė tė pagave qė marrin qytetarėt e Kosovės.

“Pasi qė kėsaj duhet t’ia shtojmė edhe tė ardhurat qė vijnė nga diaspora, njėkohėsisht kėsaj duhet t’ia shtojmė edhe tė ardhurat qė vijnė nga ekonomia joligjore, sidomos nė sektorin e bujqėsisė dhe ndėrtimtarisė, ku joformaliteti ėshtė nė nivel tė lartė”, tha Gashi pėr Radion Evropa e Lirė.

Nė raportin e ASK-sė, po ashtu thuhet se rrogat nga sektori privat dhe publik kanė qenė burimi mė i rėndėsishėm i tė hyrave nė Kosovė pėr rreth 50 pėr qind tė ekonomive familjare.

Kurse burime tjera tė rėndėsishme janė pensionet, bizneset e ekonomive familjare dhe remitencat, ku 8 pėr qind e qytetarėve nė Kosovė, kėto tė hyra i kanė burim kryesor.

Naim Gashi, ndėrkaq thotė se duke marrė parasysh qė shumica e mallrave nė Kosovė importohen nga vendet e rajonit dhe Bashkimi Evropian, ēmimet e produkteve nė Kosovė janė tė larta.

“Njė fakt pėr kėtė duhet tė marrim se mbi 45 pėr qind e mallrave vijnė nga vendet e Bashkimit Evropian. Do tė thotė se Kosova gjysmėn e ēmimeve i ka tė harmonizuara mė Bashkimin Evropian, madje janė mė tė shtrenjta pėr arsye se ne si konsumator paguajmė taksėn e transportit dhe taksėn doganore pėr disa produkte, kurse pėr produktet luksoze edhe akcizėn,” thotė Gashi.

Nė anėn tjetėr, qytetarėt ankohen se ēmimet janė shumė tė shtrenjta, krahasuar mė pagat nė sektorin publik dhe privat.

Musa Aliu, rreth tė 60-tave, punon nė sektorin publik. Ai tregon se asnjėherė pagėn nuk mund tė kursejė deri nė fund tė muajit.

“Ēmimet janė shumė tė larta. As 15 ditė nuk mjafton paga qė marr. Nuk di si ia dal. Pagat janė shumė tė ulėta”, thotė Aliu.

Ndryshe, nė raport thuhet se pak mė shumė se gjysma e ekonomive familjare nė Kosovė gjatė vitit tė kaluar kanė deklaruar se nuk kanė qenė nė gjendje tė pėrballojnė njė shpenzim tė papritur prej 500 eurosh pėrmes burimeve vetanake.

Kurse, 70 pėr qind tė ekonomive familjare nuk kanė qenė nė gjendje tė pėrballojnė njė pushim vjetor njėjavorė. /Rel

Ndalohen komentet që përmbajnë gjuhë denigruese dhe fjalë ofenduese ndaj individëve dhe ndaj grupeve specifike, si dhe komentimet që s’kanë të bëjnë me artikullin. Reporteri.net mban të drejtën e fshirjes së komenteve që thyejnë rregullat e komunikimit.